Lüsifer (lat. Lucifer- "işıq daşıyan"; lux — "işıq" və fero — "daşıyıram") — Roma mifologiyasında "səhər ulduzunun təcəssümü", başqa sözlə Veneranın planetləri

5-ci əsrdə Stridonlu İyeronim Vulqatanın tərcüməsində latınca lusifer sözündən "səhər ulduzu" mənasını metafora kimi istifadə etmişdir. Burada söz xüsusi ad kimi Lucifer böyük hərflə yazılmaq əvəzinə kiçik hərflə yazılmışdır. Vulqatanın yaradıcısı bu sözü Müqəddəs Yazıların digər hissələrində, hətta cəm şəklində də istifadə etmişdir.

Lucifer epiteti İsaya şamil olunmaqla bayram himnlərində və " Tu verus mundi lucifer " ("Sən dünyanın həqiqi işıqdaşıyıcısısan") ifadəsini özündə əks etdirən Piktaviyalı İlariusun himnlərində istifadə olunur.

Yeşaya ayəsində Babil padşahını pisləyən sözlər var və burada "lüsifer" sözü epitet kimi istifadə olunur. Bəzi xristian yazıçıları bu beytdəki "Lusifer" sözünü şeytanla əlaqələndirmişlər ki, bu da düşmüş mələk və şeytanın göydən yerə enməsinin məşhur motivinə çevrilmişdir.

Orijinal ibrani dilində istifadə olunmuş ‏הֵילֵל בֶּן-שָׁחַר‏‎ ifadə " Şəhərin parlayan oğlu", "parlayan, səhər oğlu" mənasını verir. Bu ifadə ivrit dilində Venera planetinə səhər ulduzu kimi istinad edir.

Septuagintada ‏הֵילֵל‏‎ sözü yunan dilinə ἐωσφόρος, kiçik hərflə yazılmış "səhər ulduzunun" adı kimi tərcümə edilmişdir.

Bu söz kilsə slavyan dillərindən tərcümədə "səhər çıxan gün işığı" və " gün işığı, şəfəqin oğlu" kimi tərcümə olunur.

Şeytan adlanan şərin təcəssümü olaraq xristian yazılarında, xüsusilə apokaliptik ədəbiyyatda qeyd edilirdi.

3-cü əsrdə Origen bu Əhdi-Ətiq ayələrini şeytanı təsvir edən kimi şərh etdi; lakin o, latınca deyil, yunan dilində yazdığı üçün şeytanı "Lusifer" adı ilə eyniləşdirməmişdir. Eyni zamanda Origen bu sözü Vəftizçi İohanna aid edərək deyirdi ki, o, səhər ulduzunun Günəşi müjdələdiyi kimi Məsihi də müjdələyir. Elə həmin əsrdə Tertullian latın dilində yazaraq şeytanın sözləri kimi və şeytanın göydən düşməsi ilə əlaqəli "Mən buludların yüksəkliyinə qalxacağam, Ən Uca Allah kimi olacağam" ayəsini şərh etdi, lakin "Lusifer" şeytanı təsvir etmək üçün istifadə etdiyi bir çox ad və ifadələr arasında deyildi. Hətta 4–5-ci əsrdə, latın yazıçısı Avreli Avqustinin dövründə "Lusifer" hələ şeytanın ümumi adına çevrilməmişdi.

14-cü əsrin əvvəllərində Dantenin " İlahi komediya " poeması, 1654-cü ildə Vondelin "Lüsifer", 1667-ci ildə Miltonun " İtirilmiş cənnət " əsərlərində Lüsifer cəhənnəmin lap dərinliklərində buzda donmuş kimi təsvir edilir.

Beləliklə, Lüsifer kilsə və xalq ədəbiyyatında Şeytan və iblislə sinonim ifadəyə çevrildi.