Kitab əl-Təsrif (ərəb. التصريف لمن عجز عن التأليف‎) — Əbülqasım əz-Zəhravi tərəfindən 1000-ə yaxın yazılmış 30 cildlik bir Ərəb tibb və cərrahi ensiklopediyası.

Ardıcıl olaraq 30-cu, "Kitab əl-Təsrif" cildinin "Cərrahiyyə və Alətlər haqqında" başlığı var. Hər detalını oxucuya aydınlaşdırmaq üçün kitabda təsvir olunan cərrahi əməliyyatlar zamanı istifadə olunan hər bir aləti təsvir edir.

Əz-Zəhravinin yazdığına görə, kitab sələflərinin kitablarından əldə etdiyi və öz təcrübəsi zamanı qazandığı biliklərə əsaslanır.

Kitabın əvvəlində müəllif qeyd edir ki, yazılarına İslam dünyasındakı cərrahiyyənin geriliyi və eyni zamanda həkimlər tərəfindən qiymətləndirilməməsi təkan verdi. Əz-Zəhravi bunun səbəbinin insan fiziologiyasını səhv anlamaqla yanaşı, anatomiya sahəsində bilik çatışmazlığı olduğuna inanır.

Anatomiyanın vacibliyini qeyd edərək yazırdı: "Əməliyyatdan əvvəl anatomiyanı və orqanların necə işlədiyini öyrənməlisiniz, şəkillərini, əlaqələrini və sərhədlərini anlamaq lazımdır. Sinirləri, əzələləri, sümükləri, damarları və damarları araşdırmaq lazımdır. Anatomiya və fiziologiyanı bilmirsinizsə, xəstənin ölümünə səbəb olacaq bir səhv edə bilərsiniz. Bir dəfə xəstənin boynunda kəsik əmələ gətirdiyini, onu absesdən yaxşılaşdırmağa çalışdığını gördüm, ancaq bu anevrizma idi və xəstə dərhal öldü."

XII əsrdə Kremonyalı Qerard kitabı latın dilinə çevirdi, qısa müddət sonra Avropada populyar oldu və Salerno və Monpelye daxil olmaqla bütün universitetlərdə standart dərslik oldu. Növbəti 500 il ərzində bu, Avropada əsas cərrahiyyə mənbəyi olaraq qaldı və tibb tarixçisi Artur Kastilyoninin dediyinə görə, "tibbdə Avisenna Kanonu ilə eyni cərrahiyyədə qaldı."