Kollagen — Kollagen (/ˈkɒlədʒən/) bədənin müxtəlif birləşdirici toxumalarında olan hüceyrədənkənar matrisin əsas struktur proteinidir . Birləşdirici toxumanın ə

Ürək qapaqlarının dörd halqasını ehtiva edən kollagen ürək skeleti histoloji, elastik və unikal olaraq ürək əzələsi ilə əlaqələndirilir. Ürək skeletinə həmçinin ürək kameralarının ayırıcı arakəsmələri — mədəciklərarası septum və atrioventrikulyar septum daxildir. Ümumiyyətlə, kollagenin ürək dərəcəsinə töhfəsi, ürəyin buraxdığı qan təzyiqinin maye mexanikasına zidd olaraq, daimi burulma qüvvəsidir. Ürəyin yuxarı kameralarını aşağı kameralardan ayıran kollagen quruluşu, tipik fizioloji mexanizmlər vasitəsilə həm qan, həm də elektrik impulslarını kənarda saxlayan keçirməyən bir membrandır. . Kollagen dəstəyi ilə atrial fibrilasiya heç vaxt mədəciklərin fibrilasiyasına keçmir. Kollagen müxtəlif sıxlıqdakı hamar əzələlərin təbəqələrindən ibarətdir. Kollagenin kütləsi, paylanması, yaşı və sıxlığı qanın irəli və geri hərəkəti üçün lazım olan uyğunluğa kömək edir. Ürək qapaqlarının fərdi vərəqləri müxtəlif təzyiq altında xüsusi kollagenin köməyi ilə bükülür. Kollagendə kalsiumun tədricən çökməsi qocalmanın təbii funksiyası kimi baş verir. Kollagen matrisindəki kalsifikasiya edilmiş nöqtələr qan və əzələnin hərəkətli təsvirində kontrast göstərir ki, bu da ürəyin görüntüləmə texnologiyası üsullarına əsasən qan axını (ürək girişi) və qan axını (ürək çıxışı) müəyyən edən əlaqələri əldə etməyə imkan verir. Ürəyin kollagen əsasının patologiyası birləşdirici toxuma xəstəlikləri kateqoriyasına aiddir.

Kollagen kosmetik cərrahiyyədə, yanıq xəstələrinin müalicəsi, sümüklərin təmiri və müxtəlif diş, ortopedik və cərrahi tətbiqlərdə geniş istifadə olunur. Həm insan, həm də iribuynuzlu heyvan kollageni qırışları və dəri yaşlanmasını müalicə etmək üçün dermal doldurucular kimi geniş istifadə olunur.

Kosmetik istifadədə uzun müddət qızartıya səbəb olan allergik reaksiyalar mümkündür. Tibbi kollagenin əksəriyyəti gənc iribuynuzlu heyvanlardan (buynuzlu heyvanlar) sertifikatlaşdırılmış dəli inəksiz heyvanlardan əldə edilir.

Skelet bədənin strukturunu təşkil etdiyi üçün onun sınıq və zədələrdən sonra da öz gücünü qoruyub saxlaması həyati əhəmiyyət kəsb edir. Kollagen üçlü spiral quruluşa malik olduğundan, onu çox güclü molekul halına gətirdiyi üçün sümük peyvəndində istifadə olunur. Skeletin struktur bütövlüyünü pozmadığı üçün sümüklərdə istifadə üçün idealdır. Kollagenin üçlü spiral quruluşu onun fermentlər tərəfindən parçalanmasının qarşısını alır, hüceyrənin yapışmasını təmin edir və hüceyrədənkənar matrisin düzgün yığılması üçün vacibdir .

Kollagen məsaməli quruluş, keçiricilik, hidrofillik və sabitlik kimi toxuma bərpası üçün əlverişli xüsusiyyətlərə malikdir. Kollagen skafoldları həmçinin osteoblastlar və fibroblastlar kimi hüceyrələrin çökməsini dəstəkləyir və daxil edildikdən sonra normal böyüməni təşviq edir.

Kollagenlər ağır yanıqların və yaraların müalicəsində istifadə edilən süni dəri əvəzedicilərinin yaradılmasında geniş istifadə olunur. Bu kollagenlər iribuynuzlu heyvanlardan, atlardan, donuzlardan və hətta insan mənbələrindən əldə edilə bilər və bəzən silikonlar, qlikozaminoqlikanlar, fibroblastlar, böyümə faktorları və digər maddələrlə birlikdə istifadə olunur.

Dominant otozomal xəstəlik olan kollagen tip 1 mutasiyasının səbəb olduğu sümük zəifliyi və anormal birləşdirici toxuma ilə nəticələnir, bəzi hallar yüngül, digərləri isə ölümcül ola bilər. Yüngül hallarda 1-ci tip kollagenin səviyyəsi azalır, ağır hallarda isə kollagenin struktur qüsurları olur.

Bu pozğunluğun birləşdirici toxumanın deformasiyasına səbəb olan on üç müxtəlif növü məlumdur. Daha nadir növlərdən bəziləri ölümcül ola bilər və damarların yırtılmasına səbəb ola bilər. Hər bir sindroma ayrı bir mutasiya səbəb olur. Məsələn, bu xəstəliyin damar tipi 3-cü tip kollagenin mutasiyasından qaynaqlanır.

Alport sindromu genetik olaraq ötürülə bilər, adətən X ilə əlaqəli dominant, həm də autosomal dominant və autosomal resessiv sindrom kimi xəstələrdə böyrək və gözlərdə problemlər olur, eşitmə zəifliyi uşaqlıq və ya yeniyetməlik dövründə də inkişaf edə bilər.