Senat (latınca senatus, senex — qoca) — Qədim Romada ali dövlət orqanlarından biri. Patrisi nəsillərinin ağsaqqalar şurası əsasında yaranmışdı (e.ə. təqr. 6 əsr

	Qədim Roma tarixi
	lat. Senatus Populusque Romanus; Senat və Roma xalqı
	Dövrlər
	Roma çarlığı; ( e. ə. 754 — e. ə. 509)
	Roma Respublikası; ( e. ə. 509 — e. ə. 27)
	Roma İmperiyası; ( e. ə. 27 — 1453-cü illər)
Prinsipat; Qərbi Roma	Dominat; Bizans
	Respublika konstitusiyası
	S.P.Q.R.; Senat; Komisia; Magistratura
	S.P.Q.R.; Senat; Komisia; Magistratura
	Magistratlar
Konsul; Pretor; Senzor; Kurullu Edil; Kvestor	Xalq tribunu; Qubernator; Propretor
	Fövqəladə magistratlar
Diktator; Suvarilər rəisi; (Magister equitum); Hərbi tribun	Çar; İnterreks; Triumvirat; Desemvirlər
	Titullar
Leqat; Duks; Offisium; Prefekt; Vikar; Vigintiseksviri; Liktor	Hərbi magistr; İmperator; Prinseps; Baş pontifik; Avqust; Sezar; Tetrarx
	Sülalələr
	Yulilər-Klavdilər ( e. ə. 27— 68) Flavilər (69–96) Nerva-Antonin (96–192) Konstantinlər (305–363) Valentinlər (364–378) Feodosiya (378–395) Yustinianlar (518–602) İraklilər (610–695; 705–711)
	Yulilər-Klavdilər ( e. ə. 27— 68) Flavilər (69–96) Nerva-Antonin (96–192) Konstantinlər (305–363) Valentinlər (364–378) Feodosiya (378–395) Yustinianlar (518–602) İraklilər (610–695; 705–711)
	Əhali, inzibati və sosial tərkib
Latınlar; Sabinlər; Etrusklar; Patrisilər; Plebeylər; Pretorianlar; Barbarlar; Qladiator	Kuriya; Senturiya; Triba; Vestal bakirəsi; Matrona
	Qədim Romada hüquq
	Xatirənin lənətlənməsi; (Damnatio memoriae ) Roma vətəndaşlığı Fərqlənmə kursu; (Cursus honorum) Digesta Konkubinat
	Xatirənin lənətlənməsi; (Damnatio memoriae ) Roma vətəndaşlığı Fərqlənmə kursu; (Cursus honorum) Digesta Konkubinat
	bax; müzakirə; redaktə;

Senat (latınca senatus, senex — qoca) — Qədim Romada ali dövlət orqanlarından biri. Patrisi nəsillərinin ağsaqqalar şurası əsasında yaranmışdı (e.ə. təqr. 6 əsr); çar yanında dövlət şurasından ibarət idi.

Respublika dövründə plebeylərlə patrisilərin silki mübarizəsi (e.ə. 5–3 əsrlər) nəticəsində senatın bəzi hüquqları komissiyalara (xalq yığıncaqlarına) keçmişdi. E.ə. 3–1 əsrlərdə senatın vəzifələrinə qanun layihələrini əvvəlcədən nəzərdən keçirmək, hərbi işlərə, xarici siyasətə, maliyyə işlərinə, dövlət əmlakına və s. məsələlərə ali rəhbərlik daxil idi.

Senat üzvlərinin (e.ə. 88 ilədək 300 nəfər, sonra 600) siyahısını senzor tərtib edirdi. İmperiya dövründə senatın hüquqları daha da məhdudlaşdırılmış, Diokletianın dövründə Roma şəhər şurasına çevrilmişdi.

Senator adı ömürlük verilirdi. İmperiya dövründə irsən keçir, yaxud imperator tərəfindən bəxş edilirdi.

İndiki zamanlarda bəzi dövlətlərdə, məsələn ABŞ Konqresinin və Fransa Respublikası Milli Məclisinin yuxarı palatası Senat adlanır.