Yuvelian Davıdoviç Sumbatov-Topuridze (rus. Ювелья́н Дави́дович Сумба́тов-Топури́дзе; 1889, Senaki qəzası[d], Kutaisi quberniyası – avqust 1960, SSRİ) — Azərbay

Yuvelyan Sumbatov-Topuridze
Yuvelyan Sumbatov-Topuridze
Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti sədrinin müavini
	24 mart 1947 – 18 avqust 1953
Sədr	Teymur Quliyev; Mircəfər Bağırov
Azərbaycan SSR xalq daxili işlər komissarı
	1936 – 10 yanvar 1938
Əvvəlki	özü (ZSFSR XDİK Azərbaycan İdarəsinin rəisi kimi)
Sonrakı	Mixail Rayev-Kaminski
ZSFSR Xalq Daxili İşlər Komissarlığının Azərbaycan İdarəsinin rəisi
	22 iyul 1934 – 1936
Əvvəlki	idarə yaradılıb
Sonrakı	özü (xalq daxili işlər komissarı kimi)
Azərbaycan SSR Dövlət Siyasi İdarəsinin sədri
	25 mart 1934 – 22 iyul 1934
Əvvəlki	Aleksey Aqrba
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi	1889
Doğum yeri	Senaki qəzası[d], Kutaisi quberniyası, Rusiya imperiyası;
Vəfat tarixi	avqust 1960 (70–71 yaşında)
Vəfat yeri	SSRİ;
Partiya	Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası;
Fəaliyyəti	inqilabçı, siyasətçi
Hərbi xidmət
Mənsubiyyəti	Sovet Sosialist Respublikaları İttifaqı
Qoşun növü	Əks-inqilab və Təxribatla Mübarizə üzrə Ümum-Rusiya Fövqəladə Komissiyası, Birləşmiş Dövlət Siyasi İdarəsi, NKVD
Rütbəsi	general-leytenant;
Təltifləri	;
	Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Yuvelian Davıdoviç Sumbatov-Topuridze (rus. Ювелья́н Дави́дович Сумба́тов-Топури́дзе; 1889, Senaki qəzası^[d], Kutaisi quberniyası – avqust 1960, SSRİ) — Azərbaycan SSR xalq daxili işlər komissarı.

Həyatı

Yuvelian Sumbatov-Topuridze 1889-cu ildə sentyabr ayında Kutaisi vilayətinin (indiki Gürcüstan Respublikası) Senak qəzasının Abaşsk rayonunun Kapana kəndində anadan olmuşdur. 1920-ci ildən Azərbaycan SSR Fövqəladə Komissiyasında işə qəbul olmuş və 1927-ci ilə qədər bu orqanda çalışmışdır.

1927–1929-cu illərdə Bakı və Batumi gömrüyündə işləmişdir. 1929-cu ildən yenidən təhlükəsizlik orqanlarında fəaliyyətini davam etdirmiş, 1947-ci ilə qədər DSİ, XDİK, DİN sistemlərində işləmişdir. 1933-cü ildə Azərbaycan SSR Dövlət Siyasi İdarəsinə rəis müavini təyin edilmiş, 1934-cü il mart ayının 31-dən 1938-ci il yanvar ayının 7-nə qədər isə Azərbaycan SSR xalq daxili işlər komissarı vəzifəsində çalışmışdır. 1938–1947-ci illərdə Moskvada DİN orqanlarında fəaliyyət göstərmişdir.

Təhlükəsizlik orqanlarından ayrıldıqdan sonra 1947–1953-cü illərdə Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti sədrinin müavini işləmişdir. Azərbaycan KP MK-nin və Bakı şəhər Komitəsinin 18 iyul 1953-cü il tarixli birgə plenumunun iclasında Azərbaycan KP MK-nin üzvlüyündən və Kommunist Partiyası sıralarından xaric edilmiş, Nazirlər Soveti sədrinin müavinliyindən çıxarılmışdır.

Azərbaycanda təhlükəsizlik orqanlarında fəaliyyət göstərdiyi dövrdə azərbaycan xalqına qarşı repressiyaların əsas təşkilatçılarından və icraçılarından olmuşdur.