Tomas Lukman (ing. Thomas Luckmann, sloven. Tomaž Luckmann; 14 oktyabr 1927, Yesenitsə[d] – 10 may 2016[…], Avstriya) — Avstriya mənşəli alman sosioloqu, sosial

Tomas Lukman 14 oktyabr 1927-ci ildə Yuqoslaviyanın (indiki Sloveniya) Yesenitsə şəhərində anadan olmuşdur. O, əvvəlcə Avstriyada təhsil almış, daha sonra ABŞ-da Sosial Tədqiqatlar üçün Yeni Məktəb və digər ali təhsil müəssisələrində sosiologiya və fəlsəfə üzrə təhsilini davam etdirmişdir. Lukman akademik karyerası boyunca əsasən biliklərin necə sosial olaraq formalaşdığı və paylaşdığı məsələlərini araşdırmışdır. O, fenomenologiya və fenomenoloji sosiologiyanın təsiri ilə fərdlərin gündəlik həyatdakı sosial qarşılıqlı təsirlər nəticəsində reallığı necə "qurduğunu" izah etmişdir.

Onun ən məşhur işi Piter Berqerlə birgə yazdığı “Sosial reallığın qurulması: Bilik sosiologiyası üçün traktat” adlı əsəridir. Bu kitab sosial konstruktivizmin əsas mətnlərindən biri hesab olunur. Kitabda müəlliflər reallığın və biliklərin obyektiv şəkildə deyil, sosial proseslər nəticəsində formalaşdığını müdafiə edirlər.

• Bilik sosiologiyası: Biliklər cəmiyyətin məhsuludur və onların məzmunu və forması sosial strukturdan asılıdır.
• Dini fərdiləşdirmə: Lukman dinin modern cəmiyyətlərdə fərdiləşdiyini, yəni fərdlərin dinə münasibətinin şəxsi seçim halını aldığını izah etmişdir.
• Gündəlik həyat dünyası (Lebenswelt): O, gündəlik həyatın reallığını sosial nizamın əsası kimi təhlil etmişdir.

• The Social Construction of Reality (P. Berqer ilə birgə), 1966
• The Invisible Religion, 1967
• Life-World and Social Realities, 1970
• The Structures of the Life-World (A. Şüts ilə birgə), 1982

• Davie, Grace, "Luckmann, Thomas" in Encyclopedia of Religion and Society edited by, William H. Swatos, Jr. 1998. http://hirr.hartsem.edu/ency/luckmann.htm
• Estruch, Joan. "A Conversation with Thomas Luckmann". Social Compass. 55 (4). dekabr 2008: 532–540. doi:10.1177/0037768608097237.
• Mata, Sérgio da. "O escândalo da religião à luz da protosociologia de Thomas Luckmann" [The school of religion in the light of protosociology by Thomas Luckmann]. Sæculum (portuqal). 30. 30 iyun 2014: 191–204.
• Berger, Peter and Luckmann, Thomas. The Social Construction of Reality, 1967. Penguin Books, London. http://perflensburg.se/Berger%20social-construction-of-reality.pdf 2019-10-09 at the Wayback Machine
• Endreß, Martin. "Thomas Luckmann (October 14, 1927–May 10, 2016)". Human Studies. 39 (4). noyabr 2016: 487–491. doi:10.1007/s10746-016-9416-2.
• Sica, Alan. "Social Construction as Fantasy: Reconsidering Peter Berger and Thomas Luckmann's The Social Construction of Reality after 50 Years". Cultural Sociology. 10 (1). mart 2016: 37–52. doi:10.1177/1749975515614869.
• Frane Adam, "Tomaž Luckmann" in Thomas Luckmann, Družba, komunikacija, smisel, transcendenca (Ljubljana: Študentska založba, 2007)
• Patricija Maličev, "Thomas Luckmann. Človek s posebnostmi" in Delo, Sobotna priloga (April 12, 2008), 25–27
• Bernt Schnettler, "Thomas Luckmann", UVK, Konstanz 2007 (in German, 158 pages)
• Marcin K. Zwierżdżynski, "Where is Religion? The Five Dichotomies of Thomas Luckmann", Nomos, Cracow 2009 (in Polish, 288 pages, with summary in English)