Kenzo Tanqe (yap. 丹下健三; 4 sentyabr 1913[…], Sakay[d], Yaponiya imperiyası – 22 mart 2005[…], Minato) — Yaponiyalı memar. Kenzo Tanqe XX əsrin ən önəmli memarlar

Kenzo Tanqe
Kenzo Tanqe
	yap. 丹下健三
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi	4 sentyabr 1913[…]
Doğum yeri	Sakay[d], Yaponiya imperiyası;
Vəfat tarixi	22 mart 2005[…] (91 yaşında)
Vəfat yeri	Minato, Tokio, Yaponiya;
Vəfat səbəbi	ürək çatışmazlığı
Vətəndaşlığı	Yaponiya; Yaponiya imperiyası;
Təhsili	Tokio İmperiya Universiteti[d],; Nihon Universiteti[d];
İşləri və nailiyyətləri
Əsas tikililəri	Olimpiya Stadionu (Tokio),; Singapore Indoor Stadium[d];
Üzvlüyü	Amerika İncəsənət və Elmlər Akademiyası,; Təsviri Sənət Akademiyası;
Mükafatları	;
	tangeweb.com
	Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Kenzo Tanqe (yap. 丹下健三; 4 sentyabr 1913^[…], Sakay^[d], Yaponiya imperiyası – 22 mart 2005^[…], Minato) — Yaponiyalı memar. Kenzo Tanqe XX əsrin ən önəmli memarlarından biri hesab olunur. Belə ki, yapon memarı Modernizm cərəyanı ilə ənənəvi yapon memarlığını birləşdirərək özünə məxsus yeni arxitektur cərəyan yaratmışdır. Memar tərəfindən layihələndirilən tikililər dünyanın beş qitəsində ucaldılmışdır. Eyni zamanda Kenzo Tanqe memarlıq sahəsinin ən nüfuzlu mükafatlarından olan Pritsker mükafatının 1987-ci ildə qalibi olmuşdur.

Həyatı

Tokio şəhərində təşkil edilən XVIII Yay Olimpiya Oyunları üçün Kenzo Tanqe tərəfindən dizayn edilmiş Yoyoqi Dövlət İdman Kompleksinin görünüşü. Kompleks 1964 Yay Olimpiya Oyunlarıının gimnastika yarışlarını qəbul etmişdir.

Tokio şəhərində 1964-cü ildə memar tərəfindən inşa edilən Müqəddəs Mariya Kafedralı. Roma-Katolik kilsəsinə mənsub olan kafedral XX əsrin ən müasir kilsələrindən sayılır.

Kenzo Tanqe 1913-cü ilin 4 sentyabr tarixində Yaponiyanın Osaka prefekturasının Sakayi şəhərində dünyaya gəlir. Atası bank işçisi olduğu üçün ailə o dövrdə Çin Respublikasının təkribində yer alan Vuhan şəhərində yaşayırdı. İş səbəbindən ailə müxtəlif vaxtlarda Şanxay və İngiltərə köçməli olur. 1920-ci ildə isə Kenzo Tanqe ailəsi ilə birlikdə yenidən Yaponiyaya qayıdır. Hələ məktəbli olduğu dönəmlərdə Le Korbuzye tərəfindən yazılan kitablardan təsirlənir və memar olmağa qərar verir. 1935-ci ildə Tokio Dövlət Universitetin Mühəndislik faklütəsinə daxil olan Kenzo Tanqe burada memarlıq sahəsində ali təhsil almağa başlayır.

Təhsilini başa vurandan sonra Kunio Maekawa adlı qrumda ixtisasına uyğun olaraq işə başlayır. Bir necə il işlədikdən sonra təhsil aldığı Tokio Dövlət Universitetinin magistr proqramına müraciət edir və qəbul olur. 1946-cı ildə həmin universitetdə asistent vəzifəsinə gətirilən gənc memar elə həmin il öz adına olan Kenzo laboratoriyasını yaradır. 1963-cü ildə isə Şəhər Mühəndisliyi və şəhərsalma ixtisası üzrə professor ünvanını qazanır. Kenzo Tanqenin tələbələri arasında onun memarlıq stilin və fəlsəfəsini davam edirən şəxslərdən Sachio Ōtani, Kishō Kurokawa , Arata Isozaki və Fumihiko Maki kimi nüfuzlu memarlar misal göstərilə bilər.

1949-cu ildə Yaponiyada Xirosima şəhərinə atom bombasının atılmasından 4 il sonra xatirə kompleksinin yaradılması ilə bağlı tender keçirilir. Tenderdə iştirak edənlər arasında olan Kenzo Tanqe tenderdən qalib çıxır və Xirosima Sülh Xatirə Parkının layihələndirilməsinə başlayır. Parkın dizayn elementləri arasında İsveçrəli memar Le Korbuzyenin izləri görünür.

1961-ci ildə Kenzo Tange & Urtec (Kenzo Tanqe və Ortaqları) şirkəti yaradılır. Adı ilə bağlı olan şirkətə rəhbərlik edən memar özünün bütün dünyada məşhurlaşmasına səbəb olacaq layihəsi Yaponiyanın Tokio şəhərində təşkil edilən 1964 Yay Olimpiya Oyunları üçün nəzərdə tutulmuş (yap. Kokuritsu Yoyogi Kyōgijō) Yoyoqi Dövlət İdman Kompleksini inşa edir. Pritsker mükafatının verdiyi məlumatda tikili XX əsrin ən gözəl dizayn edilmiş komplekslərindən biri elan olunur.

Kenzo Tanqenin məşhur layihələri arasında 1960-cı ildə təklif edilən Tokio şəhərin radikal şəkildə yenidən qurulması ilə bağlı olan Tokio Planı da vardır. Bu planın həyata keçirilməsi hər nə qədər mümkün olmasda planın mövcudluğu dünyanın müxtəlif bölgələrində yaşayan memarlar üçün yeni ilham qaynağına çevrildi. 1963-cü ildə zəlzələ nəticəsində böyük ölcüdə məhv olan Makedoniya Respublikasının paytaxtı Skopye şəhəri üçündə Yenidən qurma üzrə baş plan hazırlasada layihə qismən icra edilmişdir.

2005-ci ilin 22 mart tarixində ölkə paytaxtında vəfat edən Kenzo Tanqenin cənazəsi bir zamanlar özü tərəfindən dizayn edilmiş Tokio Kafedralında təşkil edilən dini mərasimin ardından torpağa verilmişdir.

Həyata keçirilən bəzi layihələri

1955: Xirosima Sülh Xatirə Parkı, Xirosima, Yaponiya
1957: Tokio Şəhər Bələdiyyəsinin köhnə binası, Tokio, Yaponiya
1958: Kavaqa Hökumət Binaları, şərq ofisləri, Kavaqa, Yaponiya
1960: Kurasiki Bələdiyyə Məclisi binası, Kurasiki, Yaponiya
1964: Yoyoqi Dövlət İdman Kompleksi, Tokio, Yaponiya
1964: Müqəddəs Mariya Kafedralı (Tokio Kafedralı), Tokio, Yaponiya
1966: 1963-cü ildə baş vermiş zəlzələ zamanı dağılan Skopye şəhəri üçün yenidən qurma üzrə baş plan
1970: EXPO 1970, Osaka, Yaponiya
1977: Sogetsu Kaikan, Tokio, Yaponiya
1979: Hane Mori Binası, Tokio, Yaponiya
1982: Yeni Federal Paytaxt Bölgəsi, Nigeriya
1986: Nanyanq Texnologiya Universiteti, Sinqapur
1986: OUB Mərkəzi, Sinqapur
1987: Amerika Tibb Dərnəyi binası, Çikaqo, ABŞ
1991: Tokio Şəhər Bələdiyyəsi üçün inzibati bina
1992: UOB Plaza, Sinqapur
1996: Fuji Televiziya binası, Tokio, Yaponiya
1998: Bəhreyn Universiteti, Bəhreyn
1998: WKC Mərkəzi, Hyoqo, Kobe, Yaponiya
2000: Kavaqa Hökumət Binası, Kavaqa, Yaponiya
2000: Tokio Dome Hoteli, Tokio, Yaponiya
2003: The Linear — Yaşayış Binaları, Sinqapur
2005: Hwa Chong Vəqfinin yataqxanası, Sinqapur

Qalereya

Kenzo Tanqe tərəfindən yaradılan memarlıq nümunələri
Otsu Prins Hoteli
Xərcəng xəstəliyi üçün mərkəz
Fuji Televiziya binası
Müqəddəs Mariya Kafedralı
Şanxay bankı
Sōgetsu Mərkəzi
Tokio Universitetinin inzibati binalarından biri
Xatirə Memorialı
Tokio Sərgi Salonu
Tokio Şəhər Bələdiyyə binası
Küveytin Tokio şəhərində yerləşən səfirliyi