Fəxrəddin Əbu Abdullah Məhəmməd ibn Ömər ər-Razi (ərəb. فخرالدین الرازی‎; 1150[…], Rey, Böyük Səlcuq imperiyası – 1210[…], Herat) — Əşari məktəbinin nümayəndəsi

Fəxrəddin Razi
Fəxrəddin Razi
	ərəb. فخرُ الدين الرازي‎
Doğum tarixi	1150[…]
Doğum yeri	Rey, Böyük Səlcuq imperiyası;
Vəfat tarixi	1210[…] (59–60 yaşında)
Vəfat yeri	Herat;
Elm sahələri	kəlam, təfsir, islam fəlsəfəsi, Üsuli-Fiqh

Fəxrəddin Əbu Abdullah Məhəmməd ibn Ömər ər-Razi (ərəb. فخرالدین الرازی‎; 1150^[…], Rey, Böyük Səlcuq imperiyası – 1210^[…], Herat) — Əşari məktəbinin nümayəndəsi, altıncı mücəddid. Quri sultanlığında və Xarəzmşahlar dövlətində sarayda xidmət etmişdir. Yarımçıq olan məşhur "Məfatih əl-Qeyb" təfsiri ona məxsusdur. Bu təfsiri o, mötəzili olan əz-Zəmaxşərinin təfsirinə cavab olaraq yazmışdır.

Həyatı

Tam adı Əbu Abdullah Məhəmməd ibn Ömər əl-Hüseyn ət-Taymi əl-Bəkri ət-Təbaristani Fəxrəddin ər-Razi olan filosof 1149-cu ildə Reydə anadan olmuşdur. Atası Rey şəhərinin hatibi olmuşdur. Buna görə də onu İbn əl-Xətib (Xətibin oğlu) deyə çağırmışlar. Şafi fiqhi, üsul əl-fiqh sahəsində ilk təhsilini atasından və əl-Kamal əs-Simnanidən almışdır. Fəlsəfəni isə Məcduddin əl-Cilidən öyrənmişdir.

Ər-Razi Orta Şərq şəhərlərini gəzib dolaşmışdır. Quri sultanlığında və Xarəzmşahlar dövlətində sarayda xidmət etmişdir. O, Heratda mədrəsə qurmuş və həyatının son illərini elə bu mədrəsədə keçirmişdir.

Əsərləri

Məfatih əl-Qeyb
Əsas ət-təqdis
Cəmi əl-ölüm
ər-Risalə əl-kəmaliyə fil-həqaiq əl-ilahiyə
Cahardaq risalə
əl-Məbahis əş-şərqiyə
Lübub əl-işarət
əl-Ərbəin fi üsul əd-din
Etiqadat firəq əl-müslimin vəl-müşrikin
Mühəssəl əfkar əl-mütəqəddimin dəl-Mütəahhirin

Tələbələri

Yetişdirdiyi tələbələrdən bəziləri:

Qütbəddin əl-Misri
Zeynəddin əl-Keşşi
Şərəfəddin əl-Hərəvi
Əsirəddin əl-Əbhəri
Tacəddin əl-Urməvi
Siracəddin əl-Urməvi
Şəmsəddin Xosrovşahi
Əbu Əhməd əl-Beyləqani

Ədəbiyyat

Наймов Н. Фахриддин Рази. // Из философского наследия народов Ближнего и Среднего Востока.— Ташкент, 1972,— С. 199–233.
Кулматов Я. Фахриддин Рази.— Душашбе, 1980.

Fəxrəddin Razi
ərəb. فخرُ الدين الرازي‎

Doğum tarixi	1150(1150)^[…]
Doğum yeri	Rey, Böyük Səlcuq imperiyası
Vəfat tarixi	1210(1210)^[…] (59–60 yaşında)
Vəfat yeri	Herat
Elm sahələri	kəlam, təfsir, islam fəlsəfəsi, Üsuli-Fiqh