Aydın Müstəcəb oğlu Abiyev (Aydın Abi Aydın) (28 aprel 1939, Hilədərə, Lerik rayonu – 16 fevral 2022) — ədəbiyyatşünas, tənqidçi, lüğətçi, filologiya elmləri do

Aydın Abiyev
Aydın Abiyev
	Aydın Müstəcəb oğlu Abiyev
Doğum tarixi	28 aprel 1939
Doğum yeri	Hilədərə, Lerik rayonu, Azərbaycan SSR, SSRİ;
Vəfat tarixi	16 fevral 2022 (82 yaşında)
Vətəndaşlığı	Azərbaycan
Milliyyəti	azərbaycanlı
Atası	Müstəcəb Abiyev
Elmi dərəcəsi	filologiya elmləri doktoru
Elmi adı	professor
Təhsili	BDU Şərqşünaslıq fakültəsi;
Tanınır	professor, alim, ədəbiyyatşünas, tənqidçi, lüğətçi
Üzvlüyü	Azərbaycan Yazıçılar Birliyi,; Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi;
Mükafatları
	Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Aydın Müstəcəb oğlu Abiyev (Aydın Abi Aydın) (28 aprel 1939, Hilədərə, Lerik rayonu – 16 fevral 2022) — ədəbiyyatşünas, tənqidçi, lüğətçi, filologiya elmləri doktoru (1997), professor (1998), Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (2000), Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü.

Həyatı

Aydın Abiyev 28 aprel 1936-cu ildə Lerik rayonunun Hiledərə kəndində anadan olub. O, orta məktəbi Biləsuvarda oxuduqdan sonra Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki BDU) Şərqşünaslıq fakültəsinə qəbul olur. Abiyev 1957–1962-ci illərdə Şərqşünaslıq fakültəsinin türk şöbəsində təhsil alıb.

Fəaliyyəti

Əmək fəaliyyəti

Aydın Abiyev əmək fəaliyyətinə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Yaxın və Orta Şərq Xalqları İnstitutunda kiçik elmi işçi kimi başlayıb. Daha sonra o, 1975-ci ildə baş elmi işçi olub. Abiyev 1978–1981-ci illərdə Türkiyənin İsgəndərun şəhərində tərcüməçi kimi çalışıb. O, 1981–1992-ci illərdə yenidən Şərqşünaslıq İnstitutunun türk filologiyası şöbəsində baş elmi işçi və şöbə müdiri vəzifələrində çalışıb.

Aydın Abiyev 1968-ci ildə "Görkəmli türk yazıçısı Ömər Seyfəddinin həyatı və yaradıcılığı" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmiş, alimlik dərəcəsi almışdır. Abiyev 1997-ci ildə "XIX əsrin ikinci yarısı — XX əsrin əvvəllərində türk ədəbiyyatında satira və onun Azərbaycan ədəbiyyatı ilə əlaqəsi" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir.

Alim 1992–1998-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində Ədəbiyyat və Azərbaycan dili kafedrasının dosenti, sonra professoru olub. 1998-ci ildən ömrünün sonuna qədər professor kimi fəaliyyət göstərib.

Aydın Abiyev 2000-ci ildə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin, həmçinin AMEA-nın Şərq xalqları ədəbiyyatı üzrə dissertasiya Müdafiə Şurasının üzvüdür. Alim elmi sessiya, konfrans və simpoziumlarda iştirak edib.

Publisistik fəaliyyəti

Aydıb Abiyev tələbəlik illərindən dövri mətbuatda məqalə və tərcümələrlə çıxış etmişdir. Azərbaycan Elmlər Akademiyası "Xəbərləri", "Azərbaycan", "Ulduz", "Qobustan", "Mütərcim", "Mədəniyyət və sənət" jurnallarında elmi-kütləvi publisistik yazıları, Türkiyə, Bolqarıstan və Almaniya yazıçılarının əsərlərindən tərcümələrini çap etdirmişdir. Eyni zamanda İzzəddin Həsənoğlunun və M.Ə.Marağalının məlum olmayan yeni şeirlərini aşkara çıxarmışdır. Abiyev Azərbaycanda ilk dəfə "Türkiyə ədəbiyyatı tarixi" dərsliyini və "Türk mənşəli şəxs adları sözlüyü" kitabların nəşr etdirmişdir.

Əsərləri

Ömər Seyfəddinin həyatı və yaradıcılığı (1978)
Türk ədəbiyyatında satira (XIX əsrin axırları, XX əsrin əvvəlləri) (1991)
Azərbaycan türk şəxs adlarının izahlı lüğəti (1998)
Bəzi satirik nəzirə və təkzillər (Azərbaycan–Türkiyə ədəbi əlaqələri tarixindən) (1999)
Qısaltmalar sözlüyü (2000)
Tənzimat dövrü Türkiyə ədəbiyyatı (2001)
Şəxs adları lüğəti (2002)
Füzuli və Türkiyə poeziyası (2002)
Türkiyə ədəbiyyatı tarixi (müqayisəli), I cild, I nəşr (2005). II nəşr (2010)
Ziya Göyalp (2006)
Şəxs adları sözlüyü (II kitab) (2006)
Türkiyə ədəbiyyatı tarixi (2007)
Türk şəxs adları (III kitab) (2007)
Mənşəyinə görə şəxs adları lüğəti (2010)
Həsənoğlundan üzübəri (2012)
Sərvəti-Fünun ədəbiyyatı (2014)

Tərcümələri

İki dastan (2002)
Oğuz Kağan dastanı (1992)
Türkiyə gülməcələri (2004)
Bəktaşi lətifə və əhvalatları (1992)