Aleksandr Pavloviç Serebrovski (rus. Александр Павлович Серебровский; 25 dekabr 1884, Ufa, Ufa qəzası[d], Ufa quberniyası – 10 fevral 1938, Moskva) — rus inqila

Serebrovskinin ABŞ-ə ilk gəlişi 29 iyul 1924-cü ildə olmuşdur. Ertəsi gün o, Nyu-Yorkdakı "Standard Oil Company"nin mərkəzi ofisini ziyarət edərək Volter Tiql ilə danışıqlar aparmışdır. Sovet neft təşkilatı üçün kredit əldə etmək məqsədilə Serebrovski Con Rokfellerlə görüşməli olmuş və bu görüşü xatirələrində belə təsvir etmişdir:

[Rokfeller] Bakıda baş verənlər və bizim ehtiyatlarımız haqqında çox yaxşı məlumatlı idi... Mən iki razılaşma təklif etdim. Birincisi, o, gələcəkdə neft məhsullarından əldə ediləcək gəlirlər hesabına təchizatçılarımızın hesab-fakturalarının ödənilməsi üçün öz bankına zəmanət məktubu verəcəkdi.... Rokfeller uzun müddət düşündü, sonra diqqətlə mənə baxdı və gözlənilmədən razılaşdı. İkincisi, o, təchizatçılara məktub verərək bizi ona yaxşı tanış olan alıcılar kimi tövsiyə edəcək və Standard Oil-ə tətbiq edilən hesab-faktura endiriminin bizə də verilməsini tövsiyə edəcəkdi. Rokfeller bunu daha tez qəbul etdi. Günorta saat beşə yaxın idi və çay süfrəyə verildi. Qoca mənə çay süzdü, mürəbbə ilə peçenye təklif etdi və sonra məni gəzintiyə dəvət etdi. O, sürətlə və uzun müddət, yarım saat ərzində yeridi və biz bütün meşə parkını dolaşdıq. Mən çətinliklə ona çatırdım və ayağım ağrıyırdı.

ABŞ-dən Avropaya dəniz yolu ilə qayıdan zaman Serebrovski ABŞ səyahətindən bəhs edən "Amerikada neft və qaz sənayesi" ("Нефтяная и газовая промышленность в Америка") adlı kitabını tamamlamışdır. Londonda qısa müddətli səfəri zamanı kitabı rus dilində nəşr etdirmişdir.

Serebrovski Qafqaz neft yataqlarındakı fəaliyyəti və Amerika qazma alətləri və texnikalarının tətbiqinə görə "Sovet Rokfelleri" adlandırılmışdır. Serebrovski həmçinin Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasının neft-qaz hasilatı fakültəsinin formalaşmasında iştirak etmişdir. Onun adını daşıyan dənizdənkənar neft yatağı mövcuddur.

Qafqaz neft yataqlarını uğurla istehsalata qaytarmaq tapşırığını tamamladıqdan sonra Serebrovskiyə İosif Stalin tərəfindən Sovet qızıl sənayesini inkişaf etdirmək vəzifəsi verilmişdi. Stalin 1849-cu il Kaliforniya qızıl hərisliyi haqqında Bret Hartın əsərlərini və Blee Sandrarın daha sonra filmi çəkilmiş "Satterin qızılı" kitabını oxumuşdu. Serebrovski dərhal Alyaskaya səfər etmiş və özünü adi bir "Mədənçilik professoru" kimi təqdim etmişdir (əslində o, Moskva Mədənçilik İnstitutunun professoru və rejimin əsas funksionerlərindən biri idi). Onun planı ABŞ-dakı mədənçilik texnikalarını SSRİ-də təkrarlamaq idi.

Ziyarət etdiyi ilk Alyaska mədənlərindən birində Serebrovski 33 yaşlı mədən mühəndisi Cek Litlpeyc ilə tanış olmuşdur. Litlpeyc əvvəlcə Serebrovskinin SSRİ-də iş təklifini rədd etmiş və "insanları, xüsusən də mühəndisləri güllələmək" vərdişi olduğu görülən bolşevikləri sevmədiyini bildirmişdir. Lakin Serebrovski səbrlə yanaşmış və Litlpeyci ailəsi ilə birlikdə SSRİ-yə köçməyə inandırmışdır. Litlpeyc təxminən 10 il SSRİ-də yaşamış və sonra ABŞ-yə qayıtmışdır.

Daha sonra, 1936-cı ildə Serebrovskinin rus dilində yazdığı "Qızıl cəbhəsində" ("На Золотом фронте") adlı kitabı nəşr edilmişdir. Lakin kitab daha "orada adı çəkilən bəzi şəxslərin sonradan konspirasiyaçılar olduğu müəyyən edilməsi" səbəbindən dövriyyədən çıxarılmışdır.