Azərbaycanca (AZ)
Deutsch (DE)
English (US)
Қазақша (KZ)
Lietuva (LT)
සිංහල (LK)
Türkçe (TR)
O'zbekcha (UZ)
中國人 (CN)
Adi kərtənkələ (lat. Lacerta agilis) — heyvanlar aləminin xordalılar tipinin sürünənlər sinfinin pulcuqlular dəstəsinin əsl kərtənkələlər fəsiləsinin yaşıl kərtənkələ cinsinə aid heyvan növü.
| Adi kərtənkələ | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||||||
| Elmi təsnifat | ||||||||||
| Domen: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Choanozoa Aləm: Yarımaləm: Klad: ParaHoxozoa Klad: Tipüstü: Tip: Klad: Yarımtip: İnfratip: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Tetrapodomorpha Klad: Eotetrapodiformes Klad: Klad: Stegocephalia Klad: Klad: Klad: Amniota Klad: Sauropsida Sinif: Klad: Eureptilia Klad: Romeriida Klad: Diapsida Klad: Neodiapsida Klad: Sauria Klad: Lepidosauromorpha Dəstəüstü: Lepidosauria Dəstə: Fəsiləüstü: Lacertoidea Fəsilə: Yarımfəsilə: Lacertinae Triba: Lacertini Cins: Növ: Adi kərtənkələ | ||||||||||
| Beynəlxalq elmi adı | ||||||||||
| ||||||||||
| ||||||||||
Areal
Demək olar ki, bütün Avropa ərazisində, Rusiyanın avropa hissəsindən Monqolustanın şimal-qərb hissəsinə qədər yayılıb. Avropanın Pireney yarımadası, Türkiyənin avropa hissəsi, Böyük Britaniya ərazisi isə istisna olaraq yayılmamışdır. Onun şərq yayılmasının şərq sərhəddi Baykal önü, və Mərkəzi Asiyaya qədər gedib çıxır. Şimalda isə 60° yuxarıda demək olar ki, yayılmamışdır.
Xüsusiyyətləri
Çütləşmə zamanı adi kərtənkələlər yaşıl rəngdə olur. Onların uzunluğu 25 sm, bəzi hallarda isə 35 sm uzunluğa malik olanlarınada rast gəlinir. Çütləşmə ərəfəsində erkəklər uca səsli fit verirlər. Təklükə zamanı quyruğunu atırlar. 3–4 həftədən sonra quyruq bərpa edirlər. Cücülər, puplar və bəzi hallarda öz törəmələrini də yeyirlər.
Sistematika
Bu növün elmə 10 tatınmış yarımnövü vardır. Qərb yarımnövləri Lacerta agilis agilis, Lacerta agilis argus bel hissələri qırmızı və ya qəhvəyi qırmızı rəngdə olur. Şərq yarımnövləri lat. Lacerta agilis exigua kiçik olur və erkəklər çütləşmə vaxtı bütünlüklə yaşıl olur.
Qorunma statusu
Adi kərtənkələ növü Avropanın bir çox ərazilərdə qorunur. Rusiya ərazisində isə sayı kifayət qədər çoxdur. Estoniya (1998) və Latviyanın (2003) qırmızı kitabına daxil edilmişdir.
Həmçinin bax
vikipedia, viki, ensiklopediya, kitab, məqalə, oxumaq, pulsuz yüklə, adi kərtənkələ sözünün mənası, adi kərtənkələ haqqında məlumat. adi kərtənkələ nədir? adi kərtənkələ nə deməkdir?