Azərbaycanca (AZ)
Қазақша (KZ)
Türkçe (TR)
O'zbekcha (UZ)
Latın əlifbası, müasir latın əlifbası — bir çox dillərin əlifbalarının qrafiki təsviri.
| Latın qrafikası | |
|---|---|
 | |
| Yaranma tarixi | təq. VII əsr |
| ISO 15924 | Latn |
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Roman, german, kelt və baltik dillər qruplarında və slavyan, fin-uqor, türk, semit və İran dil qruplarında bəzi dillər, alban və bask dili, həmçinin Hind-Çin, Myanma, Zond arxipelaqı, Afrika (Saxaradan cənuba), Amerika, Avstraliya və Okeaniya dilləri latın qrafikası əsasında əlifbaya malikdirlər.
Bəzi dillərin səs zənginliyini göstərməyə latın hərfləri azlıq etdiyindən onların müxtəlif modifikasiyasından istifadə edilir. Məsələn, Azərbaycan dilində: Ç (c-cedilla), Ə (Schwa), Ğ (g-breve), İ (I-dotted), Ö (O-diaeresis), Ş (s-cedilla) və Ü (u-diaeresis).
Latın qrafikası latın mədəniyyətinin əsaslarından hesab edilir.
Hərflər
- A, B, C, D, E, F, G, H, I, K, L, M, N, O, P, Q, R, S, T, V, X, Y, Z
- (J, U və W yox.)
- a, b, c, d, e, f, g, h, i, k, l, m, n, o, p, q, r, s, t, v, x, y, z
- (j ,u və w yox.)
| Köhnə yazı | Yeni yazı |
|---|---|
| AVREAPRIMASATAESTAETASQVAEVINDICENVLLO | Aurea prima sata est aetas, quae vindice nullo, |
Əlifbalar müqayisəsi
| Əsl səslər cədvəli | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Latın | A | Ă | Ä | Ë | E | B | C | Ç | J | D | Ḑ | F | G | Ğ | Ģ | H | Ḩ | X | I | İ | K | Ķ | Q | L | Ḽ | M | N | Ņ | Ň | O | Ö | P | R | S | Š | Ş | Ț | T | U | Ü | V | W | Y | Z | Ž | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Azərbaycan | A | - | Ə | - | E | B | C | Ç | J | D | - | F | G | Ğ | - | H | - | X | I | İ | K | - | Q | L | - | M | N | - | - | O | Ö | P | R | S | - | Ş | - | T | U | Ü | V | - | Y | Z | - | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ərəb | أ | ع | ء | ء | أ | ب | ج | چ | ژ | د | ڏ | ف | گ | ݝ | غ | ه | ح | خ | إ | إ | ك | ٯ | ق | ل | ڵ | م | ن | ڠ | ڭ | ۆ | ۆ | پ | ر | س | ث | ش | ڞ | ت | ٱ | ٱ | ۋ | و | ي | ز | ذ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kiril | А | Ӑ | Ә | Є | Е | Б | Җ | Ч | Ж | Д | Ӡ | Ф | Г | Ғ | Ӷ | Һ | Ҳ | Х | Ы | И | К | Қ | Ҡ | Л | Љ | М | Н | Ң | Њ | О | Ө | П | Р | С | Ҫ | Ш | Ц | Т | У | Ү | В | Ў | Й | З | Ҙ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
- Š=Ť və Ž=Ď.
- Ķķ=Ⱪⱪ və Ḩḩ=Ⱨⱨ
- Uzun səslər: Â, Ê, Î, Ô, Û.
- Yarı səslər: Ă, Ĕ, Ĭ, Ŏ, Ŭ (Qırtlaq hərfləri).
- Ṫ hərfi əlifbada olmayan T-D səsidir (Ərəbcə:ط). Yalnız Ərəb və Osmanlıca tərcümələrində istifadə edilər.
- Ż hərfi əlifbada olmayan Z-S səsidir (Ərəbcə:ظ). Yalnız Ərəb və Osmanlıca tərcümələrində istifadə edilər.
- ٯ = ق (Qırtlaq K hərfi) və ya ڨ (Qırtlaq G hərfi).
Tarixi
Ehtimal olunur ki, Latın qrafikası e.ə. VII əsrdə formalaşmağa başlamışdı.
vikipedia, viki, ensiklopediya, kitab, məqalə, oxumaq, pulsuz yüklə, Latın əlifbası haqqında məlumat. Latın əlifbası nədir? Latın əlifbası nə deməkdir?