Azərbaycanca (AZ)
Deutsch (DE)
English (US)
Қазақша (KZ)
Lietuva (LT)
සිංහල (LK)
Türkçe (TR)
O'zbekcha (UZ)
中國人 (CN)
Tivoli İtaliyanın Latsio regionunda yerləşən qədim bir şəhərdir və Roma şəhərindən təxminən 30 kilometr şərqdə yerləşir. Bu şəhər Aniene çayının sahilində yerləşir və öz təbii gözəllikləri, xüsusilə şəlalələri ilə tanınır. Tivoli həmçinin YUNESKO-nun Ümumdünya İrsi siyahısına daxil olan iki mühüm tarixi abidəyə ev sahibliyi edir. Şəhər əsrlər boyu həm strateji hərbi məntəqə, həm də istirahət mərkəzi kimi fəaliyyət göstərmişdir.
| Tivoli | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Tivoli | |||||
 | |||||
| |||||
| 41°58′ şm. e. 12°48′ ş. u.HGYO | |||||
| Ölkə | |||||
| Tarixi və coğrafiyası | |||||
| Sahəsi |
| ||||
| Mərkəzin hündürlüyü | 235 ± 1 m | ||||
| Saat qurşağı |
| ||||
| Əhalisi | |||||
| Əhalisi |
| ||||
| Rəqəmsal identifikatorlar | |||||
| Telefon kodu | +39 0774 | ||||
| Poçt indeksi | 00010, 00011, 00019 | ||||
| Nəqliyyat kodu | ROMA | ||||
| Digər | |||||
| comune.tivoli.rm.it | |||||
  Tivoli | |||||
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |||||
Tarixi
Qədim dövrlərdə Tibur adı ilə tanınan bu şəhərin tarixi Romanın özündən daha qədimdir və əfsanələrə görə eramızdan əvvəl 1215-ci ildə salınmışdır. Roma imperiyası dövründə Tivoli sərin iqlimi və təmiz havası səbəbilə imperatorlar və varlı romalılar üçün məşhur yay iqamətgahına çevrilmişdi. Orta əsrlərdə şəhər feodal mübarizələrinin mərkəzi olmuş, lakin sonradan Papa dövlətinin nəzarəti altına keçmişdir. İntibah dövründə kardinal İppolito d'Este tərəfindən şəhərdə genişmiqyaslı tikinti və abadlıq işləri aparılmışdır.
Coğrafiyası və iqlimi
Tivoli Tiburtin dağlarının yamaclarında yerləşir və buradan Roma düzənliyinə panoramik mənzərə açılır. Şəhər Aniene çayının sahilində qərar tutub və bu çay şəhərin yaxınlığında məşhur şəlalələri yaradaraq əraziyə xüsusi gözəllik verir. Ərazi geoloji baxımdan travertin daş yataqları ilə zəngindir və bu daşlar min illərdir tikintidə istifadə olunur. İqlimi Aralıq dənizi tipinə aiddir, yayı isti və quraq, qışı isə mülayim və yağışlı keçir. Şəhər Romadan daha yüksəkdə yerləşdiyi üçün yay aylarında havası paytaxtdan daha sərin olur və bu xüsusiyyət onu tarixən yay istirahəti üçün əlverişli etmişdir.
Görməli yerləri
Şəhərin ən məşhur abidələrindən biri İntibah dövrü bağ sənətinin şah əsəri sayılan Villa d'Estedir və bura öz fəvvarələri ilə məşhurdur. Digər mühüm abidə isə imperator Adrian tərəfindən tikdirilmiş və qədim Roma dünyasının ən böyük saray kompleksi olan Villa Adrianadır. Şəhərdə həmçinin Aniene çayının yaratdığı möhtəşəm şəlalələri seyr etmək üçün Qreqoriana parkı mövcuddur. Bundan əlavə, qədim dövrlərdən qalma Vesta məbədi və Sibilla məbədi də turistlərin diqqətini çəkən tarixi tikililər arasındadır.
İqtisadiyyat
Tivolinin iqtisadiyyatı əsasən turizm sektoruna və xidmət sahələrinə söykənir, çünki hər il minlərlə turist tarixi villaları ziyarət edir. Şəhər həmçinin travertin daşının hasilatı ilə tanınır və bu daş növü "Lapis Tiburtinus" adı ilə məşhurdur. Kənd təsərrüfatı sahəsində isə zeytun yağı istehsalı və üzümçülük əhəmiyyətli yer tutur.
Mədəniyyət
Tivolinin mədəni həyatı həm qədim dini ənənələrə, həm də yerli qastronomik festivallara əsaslanır. Şəhərin ən mühüm dini mərasimi orta əsrlərdən bəri hər il avqust ayında keçirilən "İnçinata" yürüşüdür. Sentyabr ayında şəhərdə məşhur "Pizzutello" üzüm festivalı təşkil olunur və bu tədbir regionun kənd təsərrüfatı irsini nümayiş etdirir. Tivoli həmçinin əsrlər boyu Avropa rəssamları və şairləri üçün "Grand Tour" səyahətinin əsas dayanacaqlarından biri olaraq incəsənət tarixində mühüm yer tutmuşdur.
Əhali
Tivolinin keçmiş illərdəki demoqrafik göstəriciləri:
vikipedia, viki, ensiklopediya, kitab, məqalə, oxumaq, pulsuz yüklə, tivoli sözünün mənası, tivoli haqqında məlumat. tivoli nədir? tivoli nə deməkdir?