Azərbaycanca (AZ) Azərbaycanca (AZ)Deutsch (DE) Deutsch (DE)English (US) English (US)Қазақша (KZ) Қазақша (KZ)Lietuva (LT) Lietuva (LT)සිංහල (LK) සිංහල (LK)Türkçe (TR) Türkçe (TR)O'zbekcha (UZ) O'zbekcha (UZ)中國人 (CN) 中國人 (CN)
Dəstək
Pulsuz Yükləmə və Məlumat Platforması
  • Vikipediya
  • Musiqi

Termin, prototipi alm. Anschauung‎, yəni "vizual təmsil" ( alm. schau‎ : shau) olduğu Kantianizmdə kateqoriyalı status aldı: təfəkkürlə vasitəçiliyi olunmayan i

Dərketmə

  • Ana Səhifə
  • Vikipediya
  • Dərketmə

Dərketmə — şüurun obyektlə birbaşa əlaqəsi kimi həyata keçirilən idrak fəaliyyəti metodu.

"Dərketmə". Rəssam Ejen de Blaasın tablosundan, 1893

Termin, prototipi alm. Anschauung‎, yəni "vizual təmsil" ( alm. schau‎ : shau) olduğu Kantianizmdə kateqoriyalı status aldı: təfəkkürlə vasitəçiliyi olunmayan idrak aktı.

Mündəricat

Anlayışın tarixi

Fəlsəfə tarixində onun analoqu intuisiya anlayışı olmuşdur. Dərketmə sözü tez-tez yun. θεωρία, fərziyyə və ya "ruhun uzaq sirrlərə cəmləşməsi" mənasını verir və həmçinining. contemplation, məlumat aldıqdan sonra düşüncənin dayanması, “ani tutma” və qavrayış təsiri meydana gəldiyi zaman yaranan vəziyyət kimi başa düşülür, .

Kantın yanaşması

Kant təfəkkür (nəzəri) və praktiki (empirik) arasındakı ziddiyyəti qoruyur və bu barədə yenidən düşünür. Dərketmə artıq mənəvi-intellektual təcrübənin nəticəsi deyil, onun apriori şərtidir. Beləliklə, məkan və zaman təfəkkürün apriori formalarına çevrilir, çünki onlar hər hansı mümkün qavrayış üçün ilkin şərtlərdir, çünki hər bir obyekt artıq məkan və zamanda qavranılır. Bundan əlavə, təfəkkür məntiqi təfəkkürün əleyhinədir, çünki ağıl obyekti müqayisə etməyə, təsnif etməyə və təhlil etməyə başlamazdan əvvəl, bu obyekt şüura hansısa “ refleksiyaqabağı (prerefelektiv)” bütövlük kimi təqdim edilməlidir. Hər hansı bir anlayışdan əvvəl bir obyektin şüura verilməsi təfəkkürdür. Kant “Xalis zəkanın tənqidi” əsərində intuisiyaya sahib olmaq qabiliyyətini həssaslıq (Sinnlichkeit) adlandırır. Xalis təfəkkürlə (reine Anschauung) yanaşı, əsasında hisslər dayanan “hissi (və ya empirik) təfəkkür” ( Sinnenanschauung və ya empirischen Anschauung ) də vardır .

Kantdan sonra

Kantdan sonra dərketmə anlayışı Höte tərəfindən fəal şəkildə istifadə edilmişdir, bununla o, şüurun və fenomenin bir-birinə nüfuz etməsi baş verən zaman təbiətin "ehtiramla müşahidəsini" nəzərdə tuturdu. Dərketmənin birinci mərhələsində şüurda obrazların konturları (geştaltlar) formalaşır, ikinci mərhələdə isə faktiki obrazlar (alm. bild‎) yaranır, üçüncüsü isə biz obrazların mənasını dərk edirik .

Hegel dərketməni “birbaşa təsəvvür” kimi müəyyən etmişdir

Həmçinin bax

  • İntuisiya

vikipedia, viki, ensiklopediya, kitab, məqalə, oxumaq, pulsuz yüklə, dərketmə sözünün mənası, dərketmə haqqında məlumat. dərketmə nədir? dərketmə nə deməkdir?

←Növbəti YazıƏvvəlki Yazı→
Ən Oxunanlar - Vikipediya
  • Mart 01, 2026

    Branobel

  • Fevral 27, 2026

    Dodoma

  • Fevral 27, 2026

    Ço-Oyu

  • Fevral 27, 2026

    Oroys

  • Mart 01, 2026

    E.ə. 244

Trend Mahnılar
  • Fevral 21, 2026

    Uzeyir Mehdizade - Popuri 3 ( Ekskluziv )

  • Fevral 21, 2026

    Xatire İslam - Heyatima Xoş Gelmisen 2026 (Yeni Klip) 4K

  • Fevral 17, 2026

    Cahangir Aliyev & Gülnar Zeynalova - Asta - Asta 2026 (Yeni Klip)

  • Mart 04, 2026

    Javid Amir — Sənə Nə (Rəsmi Musiqi Videosu)

  • Fevral 17, 2026

    İsmail Zade — Bir Adam (Rəsmi Audio)

Studia

  • Vikipediya
  • Musiqi

Xəbər Bülleteni Abunəliyi

Əlaqə Saxlayın
Bizimlə Əlaqə
© 2025 www.azur.az-az.nina.az - Bütün hüquqlar qorunur.
Müəllif hüquqları: Dadash Mammadov
Üst