Prinseps (lat. princeps — birinci), senat prinsepsi (lat. princeps senatus - Qədim Roma senatorlarının siyahısında birinci olanı), adətən senzorlardan ən yaşlıs

	Qədim Roma tarixi
	lat. Senatus Populusque Romanus; Senat və Roma xalqı
	Dövrlər
	Roma çarlığı; ( e. ə. 754 — e. ə. 509)
	Roma Respublikası; ( e. ə. 509 — e. ə. 27)
	Roma İmperiyası; ( e. ə. 27 — 1453-cü illər)
Prinsipat; Qərbi Roma	Dominat; Bizans
	Respublika konstitusiyası
	S.P.Q.R.; Senat; Komisia; Magistratura
	S.P.Q.R.; Senat; Komisia; Magistratura
	Magistratlar
Konsul; Pretor; Senzor; Kurullu Edil; Kvestor	Xalq tribunu; Qubernator; Propretor
	Fövqəladə magistratlar
Diktator; Suvarilər rəisi; (Magister equitum); Hərbi tribun	Çar; İnterreks; Triumvirat; Desemvirlər
	Titullar
Leqat; Duks; Offisium; Prefekt; Vikar; Vigintiseksviri; Liktor	Hərbi magistr; İmperator; Prinseps; Baş pontifik; Avqust; Sezar; Tetrarx
	Sülalələr
	Yulilər-Klavdilər ( e. ə. 27— 68) Flavilər (69–96) Nerva-Antonin (96–192) Konstantinlər (305–363) Valentinlər (364–378) Feodosiya (378–395) Yustinianlar (518–602) İraklilər (610–695; 705–711)
	Yulilər-Klavdilər ( e. ə. 27— 68) Flavilər (69–96) Nerva-Antonin (96–192) Konstantinlər (305–363) Valentinlər (364–378) Feodosiya (378–395) Yustinianlar (518–602) İraklilər (610–695; 705–711)
	Əhali, inzibati və sosial tərkib
Latınlar; Sabinlər; Etrusklar; Patrisilər; Plebeylər; Pretorianlar; Barbarlar; Qladiator	Kuriya; Senturiya; Triba; Vestal bakirəsi; Matrona
	Qədim Romada hüquq
	Xatirənin lənətlənməsi; (Damnatio memoriae ) Roma vətəndaşlığı Fərqlənmə kursu; (Cursus honorum) Digesta Konkubinat
	Xatirənin lənətlənməsi; (Damnatio memoriae ) Roma vətəndaşlığı Fərqlənmə kursu; (Cursus honorum) Digesta Konkubinat
	bax; müzakirə; redaktə;

Prinseps (lat. princeps — birinci), senat prinsepsi (lat. princeps senatus - Qədim Roma senatorlarının siyahısında birinci olanı), adətən senzorlardan ən yaşlısı, konsulun sorğusuna senatda ilk olaraq fikrini bildirmək hüququndan başqa rəsmi olaraq elə bir xüsusi hüquq və səlahiyyətlərə malik olmayan bir zatdır. Qədim Romanın respublika dövründə bəzi senat prinsepsləri (Sçipion, Pompey) böyük avtoritetə və güclü siyasi təsirə malik olmuşlar. İmperiya zamanında, Avqustdan başlayaraq, senat priençepsi termini monarxiyanın daşıyıcısı olan imperatora şamil edilirdi Prinçeps titulu özü hec bir hakimiyyət hüququna malik olmadığından, imperatorun hakimiyyət gücü onun maqistrata malik olmasında idi. Prinseps eyni zamanda imperiyanın prokonsulu və bütün Roma qoşunlarının baş komandanı sayılırdı. Prinsepsdən əmələ gəlmiş prins (şahzadə) sözü monarx nəslinin nümayəndəsi (xələf) mənasını daşıyır.