I Duarte (port. Duarte de Portugal; 31 oktyabr 1391, Vizeu – 9 sentyabr 1438[…]) — XI Portuqaliya kralı. Portuqaliya tarixində ədalətli və savadlı kral kimi yad

I Duarte
I Duarte
	port. Duarte de Portugal
XI Portuqaliya kralı
	14 avqust 1433 – 9 sentyabr 1438
Əvvəlki	I Juan
Sonrakı	V Afonso
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi	31 oktyabr 1391
Doğum yeri	Vizeu;
Vəfat tarixi	9 sentyabr 1438[…] (46 yaşında)
Vəfat səbəbi	taun
Fəaliyyəti	kral, yazıçı
Atası	I Juan
Anası	Lankasterli Filipa
Həyat yoldaşı	Araqonlu Eleonora (1428–1438);
Uşaqları	V Afonso,; İnfant Ferdinand,; Portuqaliyalı Eleonora,; Portuqaliyalı Yuanna;
Ailəsi	Avis sülaləsi
Dini	katolisizm
Təltifləri
	Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

I Duarte (port. Duarte de Portugal; 31 oktyabr 1391, Vizeu – 9 sentyabr 1438^[…]) — XI Portuqaliya kralı. Portuqaliya tarixində ədalətli və savadlı kral kimi yadda qalmışdır. Qısa hökmdarlığına baxmayaraq, onun dövrü mədəni və siyasi baxımdan keçid dövrü hesab olunur. O, həmçinin Portuqaliyada böyük coğrafi kəşflər dövrünün əsasını qoyan liderlərdən biri olmuşdur.

1391-ci ildə Vizeuda anadan olmuşdur. O, Avis sülaləsinin banisi I Juan ilə İngiltərə kralı III Eduardın nəvəsi olan Lankasterli Filippanın oğludur. İngiltərə kral ailəsinin qanını daşıdığı üçün Avropada nüfuzlu və savadlı krallardan biri sayılırdı. Uşaqlıqdan intellektual təhsil almış, filosoflara və yazıçılara xüsusi maraq göstərmişdir. 22 sentyabr 1428-ci ildə Araqon kralı I Ferdinandın qızı Elyanora ilə evləndirildi. Cütlüyün bu nikahdan 9 övladı dünyaya gəlsə də, bunlardan yalnız beşi yetkinlik yaşına çata bildi.

Juan (1429–1433)
Filippa (1430–1441)
V Afonso, Portuqaliya kralı
Mariya (1432)
Ferdinand, Vizeu hersoqu
Elyanora, Müqəddəs Roma imperatriçası
Duarte (1435)
Yekaterina (1436–1463), rahibə
Juana, Kastiliya kraliçası

Atasının ölümündən sonra, 1433-cü ildə taxta çıxmışdır. I Duarte daxili idarəçilikdə ədalətli qanunların tətbiqinə və şura məsləhətlərinə önəm vermişdir. O, eyni zamanda yazıçı kimi də tanınır və "Sadiq müşavir" (port. Leal Conselheiro) adlı əsəri ilə fəlsəfi düşüncələrini xalqla bölüşmüşdür.

1437-ci ildə qardaşı Enrike dənizçi və digər zadəganlarla birlikdə Şimali Afrikada yerləşən Tanja (Tanjer) şəhərinə hərbi səfər təşkil etdi. Lakin bu səfər uğursuz oldu və qardaşı İnfant Ferdinand Mərakeşlilər tərəfindən əsir alındı. I Duarte, qardaşının azad olunması üçün çox çətin şərtlər qarşısında qaldı və bu məsələyə görə çox narahatlıq keçirdi. I Duarte 9 sentyabr 1438-ci ildə, cəmi 47 yaşında, Tomar şəhərində vəba xəstəliyindən vəfat etdi. Onun ölümü Portuqaliyada siyasi qeyri-sabitliyə səbəb oldu, çünki oğlu hələ yetkinlik yaşına çatmamışdı.