Azərbaycanca (AZ) Azərbaycanca (AZ)English (US) English (US)Қазақша (KZ) Қазақша (KZ)Lietuva (LT) Lietuva (LT)Türkçe (TR) Türkçe (TR)O'zbekcha (UZ) O'zbekcha (UZ)
Dəstək
Pulsuz Yükləmə və Məlumat Platforması
  • Vikipediya
  • Musiqi

Tənbölən (lat. bi- "ikiqat" və sectio "bölmə") və ya "bucağın tənböləni" — başlanğıcı bucağın təpəsində olan və onu iki bərabər bucağa ayıran parçaya deyilir. T

Tənbölən

  • Ana Səhifə
  • Vikipediya
  • Tənbölən

Tənbölən (lat. bi- "ikiqat" və sectio "bölmə") və ya "bucağın tənböləni" — başlanğıcı bucağın təpəsində olan və onu iki bərabər bucağa ayıran parçaya deyilir. Tənböləni bucağın daxilində yerləşən və onun tərəflərindən eyni uzaqlıqda olan nöqtələrin həndəsi yeri kimi də təyin etmək olar.

AD tənböləni A bucağını yarıya bölür
AD tənböləni A bucağını yarıya bölür

Üçbucağın təpəsini onun qarşı tərəfi ilə birləşdirən və bu təpədəkı bucağı yarıya bölən parçaya üçbucağın tənböləni deyilir.

Üçbucağın üç tənböləni var.

Bərabəryanlı üçbucağın xassələri

  • Üçbucağın iki tənböləni bərabərdirsə, onda üçbucaq bərabəryanlıdır və digər tənböləni həm üçbucağın medianı, həm də hündürlüyüdür. Bunun tərsi də doğrudur: bərabəryanlı üçbucağın iki tənböləni bərabər, üçüncü tənböləni isə həm medianı, həm də hündürlüyüdür.
  • Bərabərtərfli üçbucağın hər üç tənböləni bərabərdir.
  • Bərabərtərəfli üçbucağın hər üç xarici bucağının tənböləni qarşı tərəfə paraleldir.

Üçbucağın tənböləni

ABC üçbucağının tənböləni

.

l c = a b ( a + b + c ) ( a + b − c ) a + b = 2 a b p ( p − c ) a + b {\displaystyle l_{c}={{\sqrt {ab(a+b+c)(a+b-c)}} \over {a+b}}={\frac {2{\sqrt {abp(p-c)}}}{a+b}}} {\displaystyle l_{c}={{\sqrt {ab(a+b+c)(a+b-c)}} \over {a+b}}={\frac {2{\sqrt {abp(p-c)}}}{a+b}}}, burada p {\displaystyle p} {\displaystyle p} - yarımperimetrdir.
l c = a b − a l b l {\displaystyle l_{c}={\sqrt {ab-a_{l}b_{l}}}} {\displaystyle l_{c}={\sqrt {ab-a_{l}b_{l}}}}
l c = 2 a b cos ⁡ γ 2 a + b {\displaystyle l_{c}={\frac {2ab\cos {\frac {\gamma }{2}}}{a+b}}} {\displaystyle l_{c}={\frac {2ab\cos {\frac {\gamma }{2}}}{a+b}}}
l c = h c cos ⁡ α − β 2 {\displaystyle l_{c}={\frac {h_{c}}{\cos {\frac {\alpha -\beta }{2}}}}} {\displaystyle l_{c}={\frac {h_{c}}{\cos {\frac {\alpha -\beta }{2}}}}}

Uzunluğu uyğun olaraq l a , l b , {\displaystyle l_{a},l_{b},} {\displaystyle l_{a},l_{b},} və l c {\displaystyle l_{c}} {\displaystyle l_{c}}, olan A, B və C bucaqlarının tənbölənləri üçün ağağıdakı doğrudur:

( b + c ) 2 b c l a 2 + ( c + a ) 2 c a l b 2 + ( a + b ) 2 a b l c 2 = ( a + b + c ) 2 . {\displaystyle {\frac {(b+c)^{2}}{bc}}l_{a}^{2}+{\frac {(c+a)^{2}}{ca}}l_{b}^{2}+{\frac {(a+b)^{2}}{ab}}l_{c}^{2}=(a+b+c)^{2}.} {\displaystyle {\frac {(b+c)^{2}}{bc}}l_{a}^{2}+{\frac {(c+a)^{2}}{ca}}l_{b}^{2}+{\frac {(a+b)^{2}}{ab}}l_{c}^{2}=(a+b+c)^{2}.},
w c 2 = a w ⋅ b w − a b = C E 2 = B E ⋅ A E − a b {\displaystyle w_{c}^{2}=a_{w}\cdot b_{w}-ab=CE^{2}=BE\cdot AE-ab} {\displaystyle w_{c}^{2}=a_{w}\cdot b_{w}-ab=CE^{2}=BE\cdot AE-ab},
  • Üçbucağın daxili tənbölənlərin kəsişmə nöqtəsi A {\displaystyle A} {\displaystyle A} bucağının tənbölənini b + c a {\displaystyle {\frac {b+c}{a}}} {\displaystyle {\frac {b+c}{a}}} nisbətdə bolür, burada a {\displaystyle a} {\displaystyle a}, b {\displaystyle b} {\displaystyle b}, c {\displaystyle c} {\displaystyle c} — üçbucağın tərəflridir,
  • a , b , c {\displaystyle a,b,c} {\displaystyle a,b,c} — uyğun olaraq A , B , C {\displaystyle A,B,C} {\displaystyle A,B,C} təpəsinin qarşısındakı tərəf,
  • α , β , γ {\displaystyle \alpha ,\beta ,\gamma } {\displaystyle \alpha ,\beta ,\gamma } — uyğun olaraq A , B , C {\displaystyle A,B,C} {\displaystyle A,B,C} təpəsindəki bucaq,
  • h c {\displaystyle h_{c}} {\displaystyle h_{c}} — c {\displaystyle c} {\displaystyle c} tərəfinə çəkilmiş hündürlük.
  • l c {\displaystyle l_{c}} {\displaystyle l_{c}} — c {\displaystyle c} {\displaystyle c} tərəfinə çəkilmiş daxili tənbölən,
  • a l , b l {\displaystyle a_{l},b_{l}} {\displaystyle a_{l},b_{l}} — l c {\displaystyle l_{c}} {\displaystyle l_{c}} daxili tənböləninin c {\displaystyle c} {\displaystyle c} tərəfini böldüyü parçaların uzunluqları,
  • w c {\displaystyle w_{c}} {\displaystyle w_{c}} — C {\displaystyle C} {\displaystyle C} təpəsindən A B {\displaystyle AB} {\displaystyle AB} tərəfinin uzantısına çəkilmiş xarici tənböləninin uzunluğu.
  • a w , b w {\displaystyle a_{w},b_{w}} {\displaystyle a_{w},b_{w}} — w c {\displaystyle w_{c}} {\displaystyle w_{c}} xarici tənböləninin c = A B {\displaystyle c=AB} {\displaystyle c=AB} tərəfinin uzantısı ilə kəsişmə nöqtəsini də özündə saxlayan parçanin bölündüyü hissələrin uzunluqlarıdır.

vikipedia, viki, ensiklopediya, kitab, məqalə, oxumaq, pulsuz yüklə, Tənbölən haqqında məlumat. Tənbölən nədir? Tənbölən nə deməkdir?

←Növbəti YazıƏvvəlki Yazı→
Ən Oxunanlar - Vikipediya
  • Fevral 27, 2026

    Ərəş qəzası

  • Fevral 26, 2026

    Modest Musorqski

  • Fevral 27, 2026

    Əbdülxaliq Renda

  • Fevral 27, 2026

    Aleksandr Yemelyanenko

  • Fevral 27, 2026

    Hacıqabul gölü

Trend Mahnılar
  • Fevral 24, 2026

    Afshin Azari - Can Deme 2026 (Yeni Klip)

  • Fevral 25, 2026

    Damla - Anam Demişdi 2026 (Yeni Klip) 4K

  • Fevral 21, 2026

    Bayram Kürdəxanlı & Sona - Meclisimiz Xudmanidi İçmirsən

  • Fevral 17, 2026

    Aysun İsmayilova & Ulvi Nadiroglu - Dostlar Meni Unutmayin 2026 (Yeni Klip) 4K

  • Fevral 17, 2026

    Zeyneb Heseni & Sedef Budaqova - Popuri 2026 (Official Video)

Studia

  • Vikipediya
  • Musiqi

Xəbər Bülleteni Abunəliyi

Əlaqə Saxlayın
Bizimlə Əlaqə
© 2025 www.azur.az-az.nina.az - Bütün hüquqlar qorunur.
Müəllif hüquqları: Dadash Mammadov
Üst