Kiçik baraban və ya hərbi baraban, həmçinin təbil — baraban dəstlərində, simfonik orkestrlərdə və nəfəsli orkestrlərdə istifadə edilən qeyri-müəyyən səs tezliyi

Kiçik baraban və ya hərbi baraban, həmçinin təbil — baraban dəstlərində, simfonik orkestrlərdə və nəfəsli orkestrlərdə istifadə edilən qeyri-müəyyən səs tezliyinə malik zərb musiqi aləti.

Kiçik baraban
Təsnifat	zərb aləti
Hornbostel–Zaks təsnifatı	211.212.11
Mənşə ölkəsi	Avropa
Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Kiçik baraban hər iki tərəfi örtüklərlə örtülmüş metal, plastik və ya taxta silindrdir (müasir formalarda örtük polimer birləşmələrindən hazırlanmış membranla əvəz olunur, bu membran danışıq dilində "plastik" adlanır). Bu membranlardan birinin xarici tərəfində simlər və ya metal yaylar dartılır və alətə xırıltılı səs verir. Müasir alətlərdə bu simlər xüsusi bir qolu istifadə edərək membrandan uzaqlaşdırıla bilər və beləliklə, alətin xarakterik xırıltılı səsi aradan qaldırılır.

Təbil iki taxta çubuqla çalınır (vurulur), onların çəkisi otağın (küçənin) akustikasından və ifa olunan əsərin üslubundan asılıdır (daha ağır çubuqlar daha yüksək səs çıxarır). İfa zamanı təbil xüsusi bir dayağa və ya çiyin qayışına (marş zamanı) qoyulur. Təbil çalma (vurma) texnikasının əsasını demək olar ki, davamlı gurultuya çevrilən sürətli bir tremolo - diyirlənmə təşkil edir. Dirilmə pianissimoda çətinliklə eşidilən xışıltıdan fortissimoya qədər dəyişə bilər. Mürəkkəb ritmik formulalar (rudimentlər) və fərdi vuruşlar da təbil üçün yaxşı uyğundur.

Təbilin səsini boğmaq üçün təbilin başına adi bir parça qoyulur və ya xüsusi əlavələr yerləşdirilir, yapışdırılır və ya vintlə bərkidilir.

Yavaş caz əsərlərini ifa edərkən, çubuqlardan əlavə, bəzən bir cüt xüsusi fırça istifadə olunur. Musiqiçi bu fırçalarla dairəvi hərəkətlər edərək, solo aləti və ya səs üçün fon səsi kimi xidmət edən yumşaq "xışıltılı" səs yaradır.

Kiçik baraban XVIII əsrin sonu və XIX əsrin əvvəllərində opera və simfonik orkestrlərin bir hissəsinə çevrildi, baxmayaraq ki, bəzən oxşar alətlərdə daha əvvəl rast gəlinir. Məsələn, 1706-cı ildə Maren Mare "Alkon" operasında nağaraya bənzər quruluşa malik Provans qavalından istifadə etməyi tövsiyə etdi. Georq Fridrix Hendel 1749-cu ildə "Kral Atəşfəşanlığı üçün Musiqi"ndə, Qlük isə "Taurisdə İfigeniya" (1779) operasında təbildən istifadə etdi. Lüdviq van Bethoven 1813-cü ildə yazdığı "Vellinqtonun Qələbəsi və ya Vitoriya Döyüşü" uvertürasında ingilis və fransız ordularını təmsil etmək üçün müxtəlif səsli nağaralar təqdim etdi. Coakkino Rossini uvertüradan "Oğru Sağsağan" operasına qədər məşhur açılış solosu da daxil olmaqla, əsərlərində nağaradan geniş istifadə etmişdir. O dövrdə təbildən qeyri-adi istifadəsinə görə bəstəkar "Tamburossini" ləqəbini qazanmışdır (tamburo sözündən, yəni "təbil" mənasını verir).

Simfonik partituraların islahatçısı Hektor Berlioz özünün "İnstrumentasiya Sənəti" adlı traktatında bir neçə təbilin eyni səslə səslənməsinin bir təbildən daha üstün olduğunu iddia etmişdir. O, öz bəstələrində bu prinsipə əməl etmişdir, məsələn, "Hamlet"in son səhnəsi üçün "Dəfn Yürüşü" zamanı Berlioz altı səssiz təbildən istifadə etmişdir.