Vladimir Aleksandroviç Fok (rusca: Владимир Алекса́ндрович Фок; 22 dekabr 1898[…], Sankt-Peterburq[…] – 27 dekabr 1974[…], Leninqrad, SSRİ[…]) — kvant mexanikas

Vladimir Fok
Vladimir Fok
	rus. Владимир Александрович Фок
Doğum adı	Владимир Александрович Фок
Doğum tarixi	22 dekabr 1898[…]
Doğum yeri	Sankt-Peterburq, Rusiya imperiyası[…];
Vəfat tarixi	27 dekabr 1974[…] (76 yaşında)
Vəfat yeri	Leninqrad, SSRİ[…];
Elm sahəsi	nəzəri fizika
Elmi dərəcəsi	fizika-riyaziyyat elmləri doktoru;
İş yerləri	A. F. İoffe adına Fizika-Texnologiya İnstitutu[d] (1924–1936),; Leninqrad Dövlət Universiteti (1932–1974),; Lebedev Fizika İnstitutu[d] (1934–1941),; P.L.Kapitsa adına Fizika Problemləri İnstitutu[d] (1954–1964),; Lebedev Fizika İnstitutu[d] (1944–1953);
Təhsili	Sankt-Peterburq Universitetinin Fizika və Riyaziyyat fakültəsi[d] (1916–1922);
Elmi rəhbərləri	Vladimir Arnold
Tanınmış yetirmələri	Aleksandr Aleksandrov (riyaziyyatçı)
Üzvlüyü	Rusiya Elmlər Akademiyası (1932–1939),; Rusiya Elmlər Akademiyası (1939),; ADR Elmlər Akademiyası[d];
Mükafatları	; ;
	Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Vladimir Aleksandroviç Fok (rusca: Владимир Алекса́ндрович Фок; 22 dekabr 1898^[…], Sankt-Peterburq^[…] – 27 dekabr 1974^[…], Leninqrad, SSRİ^[…]) — kvant mexanikası və kvant elektrodinamikası üzrə fundamental işlər görən sovet fiziki.

Bioqrafiyası

O, Rusiyanın Sankt-Peterburq şəhərində anadan olub. 1922-ci ildə Petroqrad Universitetini bitirib, sonra orada aspirantura təhsilini davam etdirib. 1932-ci ildə orada professor olub. 1919-1923 və 1928-1941-ci illərdə Vavilov Dövlət Optika İnstitutu, 1924-1936-cı illərdə Leninqrad Fizika və Texnologiya İnstitutu, 1934-1941 və 1944-1953-cü illərdə Lebedev Fizika İnstitutu ilə əməkdaşlıq edib.

Elmi işləri

Onun əsas elmi töhfəsi kvant fizikasının və cazibə nəzəriyyəsinin inkişafındadır, baxmayaraq ki, o, mexanika, nəzəri optika və fasiləsiz mühit fizikası sahələrinə də əhəmiyyətli dərəcədə töhfə vermişdir. 1926-cı ildə Klein-Qordon tənliyini əldə etmişdir. O, adını Fok fəzasına, Fok təsvirinə və Fok vəziyyətinə vermiş və 1930-cu ildə Hartri-Fok metodunu inkişaf etdirmişdir. O, ömrünün qalan hissəsində bir çox sonrakı elmi töhfələr vermişdir. Fok geofiziki kəşfiyyat üçün elektromaqnit metodlarını müasir ədəbiyyatda quyu karotajı adlanan üsullar olan "Karotaj metodu ilə süxurların müqavimətinin öyrənilməsi nəzəriyyəsi" (1933) kitabında inkişaf etdirmişdir.

Fok, xüsusən də çoxcisimli problemlər üçün ümumi nisbilik nəzəriyyəsinə əhəmiyyətli töhfələr vermişdir. Fok elmi əsaslarla həm Eynşteynin ümumi nisbilik prinsipini fiziki mahiyyətdən məhrum, həm də cazibə və sürətlənmənin ekvivalentliyi kimi şərh edilən ekvivalentlik prinsipini yalnız lokal etibarlılığa malik kimi tənqid etmişdir.

Leninqradda Fok nəzəri fizika üzrə elmi məktəb yaratmış və kitabları vasitəsilə SSRİ-də fizika təhsilini yüksəltmişdir. O, kvant mexanikası üzrə ilk dərsliyi olan "Kvant mexanikasının əsasları"nı (1931, 1978) və çox təsirli "Məkan, zaman və cazibə qüvvəsi nəzəriyyəsi" (1955) monoqrafiyasını yazmışdır.

Loren Qrehem kimi elm tarixçiləri Foku Sovet dünyasında Eynşteynin nisbilik nəzəriyyəsinin nümayəndəsi və tərəfdarı kimi görürlər. Əksər marksist filosofların nisbilik nəzəriyyəsinə etiraz etdiyi bir dövrdə Fok nisbiliyin marksizmlə fəlsəfi cəhətdən üst-üstə düşən materialist bir anlayışını vurğulamışdır.

O, SSRİ Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü (akademik) (1939) və Beynəlxalq Kvant Molekulyar Elmi Akademiyasının üzvü idi.