Mühasib — qüvvədə olan qanunvericiliyə uyğun olaraq mühasibat sistemi üzərində işləyən mühasibat mütəxəssisi.

Tarixçilərdə mühasibat uçotunun meydana gəldiyi və insanların bu fəaliyyət sahəsi ilə peşəkarlıqla məşğul olmağa başladıqları zamanın birmənalı sübutları yoxdur. Orta əsr fərziyyəsinə görə, mühasibat XIII əsrin sonu və XIV əsrin əvvəllərində Şimali İtaliyada ortaya çıxdı. Digərləri mühasibat uçotunun Qədim Roma dövründən başladığına inanırlar. Şimali İtaliyadakı ticarət və bank şirkətlərində cüt mühasibat aparılırdı. İlk mühasiblərin təsadüfən mühasibat icad etdiyi orta əsr tacirləri olduğuna inanılır. Cenoa tacirləri ilk növbədə ikili mühasibat aparırdılar. Digər bir fərziyyə mühasibat uçotunun Cenova, Venesiya, Florensiyada 1250–1350-ci illər arasında meydana çıxmasıdır.

1997-ci ildən əvvəl Birləşmiş Krallıq, Kanada, Avstraliya, Yeni Zelandiya, Honq Konq və digər bir çox dövləti əhatə edən Millətlər Birliyində ümumiyyətlə tanınan mühasibat keyfiyyətləri Sertifikatlı Mühasib (ACCA), İcazəli Mühasib (CA və ya ACA), Sifarişli Mühasib (ACMA) və Beynəlxalq Mühasib (AAIA). Müəyyən ölkələrdəki digər xüsusiyyətlərə Sertifikatlı Cəmiyyət Mühasib (CPA — İrlandiya və CPA — Hong Kong), Sertifikatlı Peşəkar Mühasib (CPA — Kanada), Sertifikatlı İdarəetmə Mühasib (CMA — Şri Lanka), Sertifikatlı Təcrübəli Mühasib (CPA — Avstraliya) , İctimai Mühasiblər İnstitutunun üzvləri (Avstraliya), eləcə də Sertifikatlı Bir Mühasib (CPPA — Yeni Zelandiya) daxildir.

Şotlandiyanın İcazəli Mühasiblər İnstitutu (ICAS) 1854-cü ildə Krallıq Nizamnaməsini aldı və dünyanın mühasiblər üçün ilk peşəkar orqanıdır.

Peşəkar mühasib — Beynəlxalq Mühasiblər Birliyinin rəsmi terminidir. Bu beynəlxalq təşkilatın qəbul etdiyi standartlara görə, aşağıdakı peşələr "peşəkar mühasiblərə" aiddir: baş mühasib, auditor, maliyyə direktoru və vergi məsləhətçisi.

Hesablama

Mühasibat avtomatlaşdırması olmadığı dövrdə hər hansı bir müəssisənin böyük mühasibat uçotu mühasibləri arasında əhəmiyyətli bir mühasibat təbəqəsi var idi — aralarında bir və ya bir neçə qəti şəkildə ayrılmış hesablar haqqında məlumat toplayan işçilər və ikiqat giriş mexanizminin hər biri tərəfindən ayrı-ayrılıqda istifadə edilməməsi xarakterik idi. mühasibat yazışmaları aparılmadı, bu da tez-tez baş mühasib və ya onun müavini tərəfindən həyata keçirilən sonrakı balanslaşdırma aktında səhvlərə səbəb oldu.

• Mühasibat uçotu
• Mühasibat