Dəməşq qızılgülü (lat. Rosa × damascena) — bitkilər aləminin gülçiçəklilər dəstəsinin gülçiçəyikimilər fəsiləsinin i̇tburnu cinsinə aid bitki növü.

Dəməşq qızılgülü
Dəməşq qızılgülü
Elmi təsnifat
	Domen: Eukariotlar Klad: Diaphoretickes Ranqsız: Arxeplastidlər Aləm: Bitkilər Klad: Streptofitlər Klad: Ali bitkilər Klad: Çoxsporlu bitkilər Klad: Borulu bitkilər Klad: Toxumlu bitkilər Klad: Çiçəkli bitkilər Klad: Evdikotlar Klad: Bazal evdikotlar Klad: Superrozidlər Klad: Rozidlər Klad: Fabidlər Dəstə: Gülçiçəklilər Fəsilə: Gülçiçəyikimilər Yarımfəsilə: Qızılgülkimilər Triba: Qızılgülkimilər Cins: İtburnu Növ: Dəməşq qızılgülü
Beynəlxalq elmi adı
	Rosa × damascena Mill., 1768;
ITIS	24824
NCBI	3765
EOL	622606

Dəməşq qızılgülü (lat. Rosa × damascena) — bitkilər aləminin gülçiçəklilər dəstəsinin gülçiçəyikimilər fəsiləsinin i̇tburnu cinsinə aid bitki növü.

Arealı

Bu çiçəyin mənşəyi İrandır və iranlılar onu ilk olaraq Osmanlı İmperiyasına, oradan da Avropaya gətirmişlər. Bu çiçəkdən müalicəvi xüsusiyyətləri və ətir istehsalı üçün istifadə olunur. Onların ən yaxşı növlərinə İranın Kaşan, İsfahan, Kirmanşah şəhərlərində rast gəlinir.

Botaniki xarakteristikası

Hündürlüyü 1,5 m-ə qədər olan koldur. Budaqları möhkəm, qarmaqvarı, yanlardan basıq, qaidəsi enliləşmiş, adətən, qırmızı qopartikanlarla və qılvarı qopartikancıqlarla örtülüdür. İyun və iyul aylarında çiçəkləyir. Çiçəkləri çəhrayı və ya açıq qırmızı rəngli, ətirlidir. Çoxçiçəkli, qalxanvarı çiçək qrupuna toplanmışdır. Çiçək saplağı 3-5 sm uzunluqda olub, vəzili tükcüklərlə örtülüdür. Meyvəsi adətən hamar, armudvarı və ya uzunsovdur, rəngi qırmızıdır.

Ekologiyası

Soyuğa, rütubətə, işığa davamlıdır. Münbit torpaqlarda daha yaxşı inkişaf edir.

Azərbaycanda yayılması

Böyük Qafqaz və Naxçıvan MR-da təbii halda rast gəlinir.

İstifadəsi

Çox gözəl dekorativ bitkidir. Parklarda dekorativ güllərlə birlikdə kompozisiyaların yaradılması üçün istifadə oluna bilər.

Sinonimləri

Homotipik sinonimləri

Rosa × damascena var. typica Regel
Rosa gallica var. damascena (Herrm.) Voss

Heterotipik sinonimləri

Rosa × balcanica Prodan
Rosa × belgica Mill.
Rosa × belgica blanda Andrews
Rosa × bella-donna Andrews
Rosa × belladonna var. floreminore Andrews
Rosa × bifera (Poir.) Pers.
Rosa × bifera alba Thory
Rosa × bifera macrocarpa Thory
Rosa × bifera officinalis Thory
Rosa × bifera variegata Thory
Rosa × calendarum Münchh. ex Borkh.
Rosa × calendarum var. multiplex-alba Ser.
Rosa × calendarum var. multiplex-rosea Ser.
Rosa × centifolia var. bifera Poir.
Rosa × damascena aurora Thory
Rosa × damascena var. balcanica (Prodan) Prodan
Rosa × damascena var. bifera Regel
Rosa × damascena celsiana Thory
Rosa × damascena coccinea Thory
Rosa × damascena var. densiflora Ser.
Rosa × damascena f. floribus-simplicibus Focke
Rosa × damascena italica Thory
Rosa × damascena var. laxiflora Ser.
Rosa × damascena var. officinalis (Thory) Ser.
Rosa × damascena var. prolifera Ser.
Rosa × damascena var. pumila Ser.
Rosa × damascena var. semperflorens G.D.Rowley
Rosa × damascena var. subalba Redouté
Rosa × damascena f. trigintipetala Dieck ex Koehne
Rosa × damascena f. trigintipetala (Dieck) R.Keller
Rosa × damascena monstr. variegata Rössig
Rosa × damascena variegata (Rössig) Andrews
Rosa × damascena var. variegata (Rössig) Mill.
Rosa × damascena versicolor Weston
Rosa × damascena f. versicolor (Weston) Rehder
Rosa gallica f. trigintipetala Dieck
Rosa × multiflora Wrede ex Rössig
Rosa × portlandia Andrews
Rosa × provincialis var. basilica C.F.Ludw.
Rosa × semperflorens Loisel. & Michel

Dəməşq qızılgülü (lat. Rosa × damascena) — bitkilər aləminin gülçiçəklilər dəstəsinin gülçiçəyikimilər fəsiləsinin i̇tburnu cinsinə aid bitki növü.