Tmutarakan (ukr. Тмуторока́нь, rus. Тмутарака́нь) ya Tüməntərxan (krımtat. Tümen-Tarhan) — Taman yarımadasında yerləşən antik şəhər. Rusiyanın Krasnodar diyarın

Tmutarakan (ukr. Тмуторока́нь, rus. Тмутарака́нь) ya Tüməntərxan (krımtat. Tümen-Tarhan) — Taman yarımadasında yerləşən antik şəhər. Rusiyanın Krasnodar diyarında yerləşir.

Orta əsrlərdən əvvəl "Hermonassa" və "Phanagoria" adlarıyla tanınırdı və önəmli ticarət mərkəzi idi. Şəhər 704-cü ildə Xəzər xaqanlığının tərkibinə daxil edilmişdi. Ərəblər isə şəhərə "Samkarş al-Yahud" adını vermişdilər. 988-ci ildə isə şəhər Kiyev knyazı Mstislav tərəfindən ələ keçirildi və 1094-cü ilə qədər Kiyev knyazlığının tabeliyində qaldı.