Azərbaycanca (AZ)
English (US)
Қазақша (KZ)
Lietuva (LT)
Türkçe (TR)
O'zbekcha (UZ)
Qot dili — Qotlar tərəfindən istifadə edilmiş Hind-Avropa dillərindən biri hesab olunan German dillərindən biridir. Qot dili ən qədim german yazı dilidir. Bundan əlavə, Krım yarımadasında qotların vaxtilə mövcud olduğu müəyyən edilib. 1800-cü illərdə Krım qot dilinin varlığı Habsburqların Osmanlı səfiri Ogier Ghiselin de Busbecq tərəfindən təxminən 80 söz ehtiyatı ilə hazırlanan lüğətlə məlum olmuşdur. Dil IV əsrdə Ulfilas tərəfindən yaradılmış qot əlifbası ilə yazılırdı.
| Qot dili | |
|---|---|
| Ölkələr | |
| Region | Balkan yarımadası |
| Danışanların ümumi sayı | nəfər. |
| Ölü dil | VIII əsr |
| Təsnifatı | |
| |
| Yazı | Qot əlifbası, Run əlifbası |
| Dil kodları | |
| QOST 7.75–97 | гот 154 |
| ISO 639-1 | — |
| ISO 639-2 | got |
| ISO 639-3 | got |
| Atlas of the World’s Languages in Danger | 358 |
| Linguasphere | 52-ADA |
| LINGUIST List | got |
| IETF | got |
| Glottolog | goth1244 |
 Bu dildə olan Vikipediya | |
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
German dillərindən biri olan qot dili Hind-Avropa dil ailəsinə mənsubdur. Böyük miqdarda yazılı mənbəyə malik birinci german dili olan qot dilinin müasir dövrdə davamçısı xələfi yoxdur. Qot dili qotların franklar tərəfindən məğlub edilməsi, İtaliyada qotların siyasi hakimiyyətinin başa çatması, qotların izolyasiyası və bu dilin kilsə dili statusunu itirməsi ilə VI əsrdən sonra tənəzzülə məruz qalmışdır. Bu dil İberiya yarımadasında VIII əsrə qədər mövcudluğunu saxlamağı bacarmışdır. XVI əsrdə Krım yarımadasında Oje Qiselin de Busbek tərəfindən Krım qot dili təxminən 80 sözdən ibarət bir formada qeyd edilmiş olsa da, Müqəddəs Kitabın tərcüməsinin yazıldığı tarixi qot dili ilə Krım qot dilinin arasındakı fonetik fərqlər Krım qot dilinin tarixi qot dilindən deyil, başqa bir Şərqi German dilindən meydana gəldiyini üzə çıxarır. Krım qot dilinin XVIII əsrin axırlarında məhv olduğu qəbul edilir.
Nümunə
Qotca (Latın)
- Atta unsar þu in himinam,
- weihnai namo þein,
- qimai þiudinassus þeins,
- wairþai wilja þeins,
- swe in himina jah ana airþai.
- hlaif unsarana þana sinteinan gib uns himma daga,
- jah aflet uns þatei skulans sijaima,
- swaswe jah weis afletam þaim skulam unsaraim,
- jah ni briggais uns in fraistubnjai,
- ak lausei uns af þamma ubilin;
- [unte þeina ist þiudangardi
- jah mahts jah wulþus in aiwins.
- Amen.]
Tərcümə
- Cənnətdəki Atamız,
- adın müqəddəs olsun.
- Sənin hökmranlığın gəlsin.
- Göydəki kimi,
- Yer üzündə sənin iradən yerinə yetsin.
- Bu gün bizə gündəlik çörəyimizi ver.
- Bizə qarşı günah edənləri bağışladığımız kimi,
- sən də bizim günahlarımızı bağışla.
- Bizi sınağa çəkmələrinə imkan vermə.
- Bizi pis olandan xilas et.
- [Çünki hökmranlıq, qüdrət və izzət əbədi olaraq
- sənindir. Amin.]
Ədəbiyyat siyahısı
- G. H. Balg: A Gothic grammar with selections for reading and a glossary. New York: Westermann & Company, 1883 (archive.org).
- G. H. Balg: A comparative glossary of the Gothic language with especial reference to English and German. New York: Westermann & Company, 1889 (archive.org).
- Bennett, William Holmes. An Introduction to the Gothic Language. New York: Modern Language Association of America. 1980.
- W. Braune and E. Ebbinghaus, Gotische Grammatik, 17th edition 1966, Tübingen
- 20th edition, 2004. ISBN 3-484-10852-5 (hbk), ISBN 3-484-10850-9 (pbk)
- Fausto Cercignani, "The Development of the Gothic Short/Lax Subsystem", in Zeitschrift für vergleichende Sprachforschung, 93/2, 1979, pp. 272–278.
- Fausto Cercignani, "The Reduplicating Syllable and Internal Open Juncture in Gothic", in Zeitschrift für vergleichende Sprachforschung, 93/1, 1979, pp. 126–132.
- Fausto Cercignani, "The Enfants Terribles of Gothic 'Breaking': hiri, aiþþau, etc.", in The Journal of Indo-European Studies, 12/3–4, 1984, pp. 315–344.
- Fausto Cercignani, "The Development of the Gothic Vocalic System", in Germanic Dialects: Linguistic and Philological Investigations, edited by Bela Brogyanyi and Thomas Krömmelbein, Amsterdam and Philadelphia, Benjamins, 1986, pp. 121–151.
- N. Everett, "Literacy from Late Antiquity to the early Middle Ages, c. 300–800 AD", The Cambridge Handbook of Literacy, ed. D. Olson and N. Torrance (Cambridge, 2009), pp. 362–385.
- Carla Falluomini, "Traces of Wulfila's Bible Translation in Visigothic Gaul", Amsterdamer Beiträge zur älteren Germanistik 80 (2020) pp. 5–24.
- Kortlandt, Frederik. "The origin of the Goths" (PDF). Amsterdamer Beiträge zur älteren Germanistik. 55. 2001: 21–25. doi:10.1163/18756719-055-01-90000004. 11 mart 2025 tarixində (PDF). İstifadə tarixi: 4 aprel 2025.
- W. Krause, Handbuch des Gotischen, 3rd edition, 1968, Munich.
- Thomas O. Lambdin, An Introduction to the Gothic Language, Wipf and Stock Publishers, 2006, Eugene, Oregon.
- Miller, D. Gary. The Oxford Gothic Grammar. Oxford: Oxford University Press. 2019. ISBN 978-0198813590.
- F. Mossé, Manuel de la langue gotique, Aubier Éditions Montaigne, 1942
- Eduard Prokosch, A Comparative Germanic Grammar, 1939, The Linguistic Society of America for Yale University.
- Irmengard Rauch, Gothic Language: Grammar, Genetic Provenance and Typology, Readings, Peter Lang Publishing Inc; 2nd Revised edition, 2011
- C. Rowe, "The problematic Holtzmann’s Law in Germanic", Indogermanische Forschungen, Bd. 108, 2003. 258–266.
- Skeat, Walter William. A Moeso-Gothic glossary. London: Asher & Co. 1868.
- Stearns, MacDonald. Crimean Gothic. Analysis and Etymology of the Corpus. Saratoga, California: Anma Libri. 1978. ISBN 0-915838-45-1.
- Wilhelm Streitberg, Die gotische Bibel , 4th edition, 1965, Heidelberg
- Joseph Wright (linguist), Grammar of the Gothic language Arxiv surəti 4 iyun 2011 tarixindən Wayback Machine saytında, 2nd edition, Clarendon Press, Oxford, 1966
- 2nd edition, 1981 reprint by Oxford University Press, ISBN 0-19-811185-1
vikipedia, viki, ensiklopediya, kitab, məqalə, oxumaq, pulsuz yüklə, Qot dili haqqında məlumat. Qot dili nədir? Qot dili nə deməkdir?