Mets-İrank və ya Mets-Arank — Azərbaycan Respublikası ərazisində olmuş qədim tarixi toponim, Qafqaz Albaniyası və Böyük Ermənistanın tərkibində olmuş tarixi Ars

Mets-İrank
	Tarixi Qafqaz Albaniyası əraziləri
Mets-İrank
Ümumi məlumatlar
Ölkə	Qafqaz Albaniyası; Böyük Ermənistan
Bölgə	Arsak
İndiki adı	Ağdərə rayonu; Tərtər rayonu
Xəritədə yeri

Mets-İrank və ya Mets-Arank — Azərbaycan Respublikası ərazisində olmuş qədim tarixi toponim, Qafqaz Albaniyası və Böyük Ermənistanın tərkibində olmuş tarixi Arsak vilayətinin on iki əyalətindən (havar) biri.

Prof. Q. Qeybullayev qeyd edir ki, əyalətin adında Qafqaz Albaniyası ərazisində yaşamış Aran tayfasının adı əks olunub. Eyni zamanda, tədqiqatçı Aranrot və Uti-Arandzak toponimlərini də Aran tayfasının adı ilə əlaqələndirərək eyni mənşəli olduğunu iddia edir.

Coğrafiyası

Arsak vilayətinin mərkəzində yerləşən Mets-İrank havarı şimal-qərbdən Arsak vilayətinin Berdadzor və Mets-Kuenk havarları, qərbdən Arsak vilayətinin Vaykunik havarı, cənubdan Sünik vilayətinin Aqaxeçk havarı, cənub şərqdən Arsak vilayətinin Pançkank havarı, şərqdən Arsak vilayətinin Piank havarı, şimaldan isə Utik vilayətinin Aranrot havarı ilə sərhədlənirdi.

Havar ərazisində, Tərtər və Turağay çaylarının birləşdiyi yerdə inşa edilmiş Çiləbürt qalası və XIII əsrdən etibarən Alban Həvari Kilsəsi katalikoslarının iqamətgahı, Xaçın knyazlığının maarif mərkəzi olmuş Böyük Arran monastırı yerləşmişdir.