Madlen Olbrayt (ing. Madeleine Korbel Albright, əsl adı Mariya Yana Korbelova, çex. Marie Jana Korbelová; 15 may 1937[…], Praqa, Çexoslovakiya – 23 mart 2022[…]

Madlen Olbrayt
Madlen Olbrayt
	ing. Madeleine Albright
ABŞ dövlət katibi
	23 yanvar 1997 – 20 yanvar 2001
Şəxsi məlumatlar
Doğum adı	Marie Jana Körbelová
Doğum tarixi	15 may 1937[…]
Doğum yeri	Praqa, Çexoslovakiya;
Vəfat tarixi	23 mart 2022[…] (84 yaşında)
Vəfat yeri	Vaşinqton, ABŞ;
Vəfat səbəbi	xərçəng xəstəliyi
Partiya	ABŞ Demokratlar Partiyası;
Təhsili	Uellsli kolleci,; Kolumbiya Universiteti,; Cons Hopkins Universiteti;
Fəaliyyəti	diplomat, siyasətçi, yazıçı, politoloq, səfir, universitet müəllimi[d], publisist, nazir, xarici işlər naziri[d], avtobioqraf[d]
Dini	episkopal kilsə[d]
Elmi fəaliyyəti
Elm sahəsi	politologiya, xarici siyasət, diplomatiya, publisistika
Təltifləri	;
	Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Madlen Olbrayt (ing. Madeleine Korbel Albright, əsl adı Mariya Yana Korbelova, çex. Marie Jana Korbelová; 15 may 1937^[…], Praqa, Çexoslovakiya – 23 mart 2022^[…], Vaşinqton) — ABŞ-nin ilk qadın dövlət katibi, siyasətçisi.

Həyatı

Madlen Olbrayt 1937-ci ildə Çexoslovakiyanın "Praqa" şəhərində diplomat ailəsində anadan olmuşdur. Valideynləri 1941-ci ildə erkən uşaqlıq illərində, hələ Çexoslovakiyada olarkən yəhudilikdən katolikliyə keçmişdilər. Olbrayt ailəsi ilə birlikdə 1948-ci ildə Çexoslovakiyadan ABŞ-yə köçüb. Onun atası diplomat Cozef Korbel ailəsini Kolorado ştatının Denver şəhərində məskunlaşdırdı və 1957-ci ildə ABŞ vətəndaşı oldu. 1959-cu ildə "Uelsi" kollecini bitirmiş, politologiya sahəsində bakalavr dərəcəsi almışdır. 1968-ci ildə magistr dərəcəsini almışdır.1976-cı ildə isə Kolumbiya Universitetində fəlsəfə doktoru adına layiq görülmüşdür.

1978-ci ildən ABŞ Prezidenti C.Karterin hökuməti dövründə Milli Təhlükəsizlik Şurasının üzvü təyin edilmiş, 1984 və 1988-ci illərdə xarici siyasət məsələləri üzrə əlaqələndirici işləmişdir. 1982-ci ildən beynəlxalq münasibətlər üzrə professordur və Corctaun Universitetinin Xarici Siyasət Məktəbindəki "Qadınlar xarici siyasət xidmətində" proqramının direktorudur.

1989-cu ildən Milli Siyasət Mərkəzinin prezidentidir.

M.Olbrayt 1993-cü ilin fevralında Kabinetin üzvü statusunu almış və ABŞ-nin BMT-dəki daimi nümayəndəsi təyin edilmişdir.

1997-2000-ci illərdə prezident Bill Klintonun dövründə ABŞ-nin Dövlət katibi olmuşdur. Çex, polyak, rus və fransız dillərində sərbəst danışır.

Həmçinin bax

Ceyms O'Brayn