Əbu Abdillah Məhəmməd ibn Abdillah ibn Məhəmməd əl-Hakim ən-Nisaburi (ərəb. الحاكم النيسابوري‎; 933, 933 və ya 4 mart 933, Nişapur – 1014, 1014 və ya 3 avqust 1

3 Rəbiül-əvvəl 321-ci ilədə (mart 933) Nişaburda doğulub. Babalarına nisbətlə İbnül-Bəyyi, Dəbbi və Təhmani nisbələri ilə də tanınır. Nişabur qazısı olduğu üçün ona Hakim ləqəbi verilib. 9 yaşından hədis öyrənməyə başlayıb. İbn Hibbana, İbnül-Əxrama, Əbül-Abbas Əsama, Əbu Əli ən-Nisaburiyə, Hakim əl-Kəbirə və Əbül-Vəlid əl-Uməviyə tələbəlik edib. Əbu Osman əl-Məğribi, Əbu Yalə Xəlili, Əbu Zər əl-Hərəvi, Beyhəqi, Əbu Saleh əl-Müəzzin və Əbdülkərim ibn Həvazin Qureyşi onun tələbələridir.

O, 3 Səfər 405-ci (3 avqust 1014) ildə vəfat etmişdir. Əbu Yalə əl-Xəlilinin onun 403-cü (1012) ildə vəfat etdiyini deməsi isə bir unutqanlıq (və ya yanılma) olaraq qəbul edilmişdir.

Mənbələrdə Hakimin güclü bir hədis hafizi olduğu qeyd olunur. Müəllimlərindən hədis hafizi və tənqidçisi olan Əbül-Hüseyn Məhəmməd ibn Məhəmməd əl-Həccaci onun özündən daha güclü bir hafiz olduğunu söyləyir, dövrün tanınmış mühəddisi Hakim əl-Kəbir isə yerini ancaq tələbəsi onun doldura biləcəyini demişdir. Çağdaşı və həmşəhərlisi olan hədis hafizi Əbu Həzim əl-Əbduyi, hədisləri əzbərləmə və onların qüsurlarını bilmə sahəsində Nişaburda Müslimdən sonra yetişən nadir hafizlar arasında Hakimin adını da çəkir və İslam dünyasında hər dövrdə bir-birinə bərabər alimlər olsa da, onun dövründə Hakimin tayı olmadığını bildirir. Darəqutni isə Hakimin hafizəsinin Əbu Abdullah İbn Məndənin hafizəsindən daha möhkəm olduğunu qeyd etmişdir.