Azərbaycanca (AZ) Azərbaycanca (AZ)English (US) English (US)Қазақша (KZ) Қазақша (KZ)Lietuva (LT) Lietuva (LT)Türkçe (TR) Türkçe (TR)O'zbekcha (UZ) O'zbekcha (UZ)
Dəstək
Pulsuz Yükləmə və Məlumat Platforması
  • Vikipediya
  • Musiqi

Fosgen — kimyəvi formulu COCl2 olan, boğucu təsirli zəhərli maddədi, adi vəziyyətdə rəngsizdi. Əsasən ağ ciyərləri zədələyir.

Fosgen

  • Ana Səhifə
  • Vikipediya
  • Fosgen

Fosgen — kimyəvi formulu COCl2 olan, boğucu təsirli zəhərli maddədi, adi vəziyyətdə rəngsizdi. Əsasən ağ ciyərləri zədələyir.

Fosgen
Kimyəvi quruluşun şəkli
Molekulyar modelin şəkli
Ümumi
Ənənəvi adı Fosgen
Kimyəvi formulu CCl2O
Fiziki xassələri
Molyar kütlə 98,92 q/mol
Sıxlıq 4,248 кг/м³ q/sm³
Termik xüsusiyyətlər
Ərimə nöqtəsi −118 °C
Qaynama nöqtəsi +8,3 °C
Buxarın təzyiqi 1,6 ± 0,1 atm
Quruluşu
Dipol momenti 1,17 Debay
Təsnifatı
CAS-da qeyd. nöm. 75-44-5
PubChem 6371
EINECS-də qeyd. nöm. 200-870-3
SMILES
 
  • O=C(Cl)Cl
InChI
 
  • InChI=1S/CCl2O/c2-1(3)4
    YGYAWVDWMABLBF-UHFFFAOYSA-N
RTECS SY5600000
ChEBI 29365
BMT nömrəsi 1076
ChemSpider 6131
Toksikologiya
Zəhərliliyi çox zəhərli, boğucu zəhərləyici maddə.
Məlumatlar normal şərait (25 °C, 100 kPa) üçün verilmişdir.

Mündəricat

İzahı

Fosgen (COCl2 karbonilxlorid, xlorqarışqa turşusunun xloranhidridi) ilk dəfə 1812-ci ildə ingilis alimi Devi tərəfindən dəm qazı ilə xlorun günəş şüaları altında qarşılıqlı təsirindən alınmışdır. Yunanca tərcüməsi "işıqda doğulmuş" mənasını verir. Adi halda rəngsiz qazdır, buxarları havadan 3,5 dəfə ağırdır. 8,20 C-də uçucu mayeyə çevrilir. Az miqdarda qatılıqda çürümüş alma iyi verir. Suda pis həll olur, ancaq suya düşdükdə hidroliz olaraq HCl və CO2 əmələ gətirir. Ağ ciyərlərə təsir göstərir, onlarda şiş əmələ gətirir, nəticədə orqanizmin oksigenlə təchizatı pozulur. Havada 0,006 mq/l qatılıqda ölümlə nəticələnir. Fosgenlə nəfəs aldıqda ağızda şirin dad, sonra öskürək, baş gicəllənməsi və ümumi zəiflik hiss olunur. Zəhərli zonadan çıxdıqdan sonra adətən 2–12 saat ərzində adam özünü yaxşı hiss edir. Bu period gizli period adlanır. Bundan sonra adamda kəskin dəyişiklik baş verir. Əgər vaxtında həkim yardımı göstərilməsə, ölümlə nəticələnə bilər. Deqazasiya – havadəyişmə və yaxud ammonyak iyləməklə mümkündür. Birinci dünya müharibəsində kimyəvi silah kimi istifadə olunmuşdur.


Xassələri

tqay= +8,2 °C, tər.= −118 °C, sıxlığı 1,403 q/sm³, qaz halında 4,248 kg/m³ (+15 °C, 1 bar); suda pis həll olur.

Alınması

C O + C l 2 → h ν C O C l 2 . {\displaystyle {\mathsf {CO+Cl_{2}}}{\xrightarrow {h\nu }}{\mathsf {COCl_{2}}}.} {\displaystyle {\mathsf {CO+Cl_{2}}}\xrightarrow {h\nu } {\mathsf {COCl_{2}}}.}

Fosgen həmçininə xloroformun atmosfer oksigeninin işığın təsiri altında əmələ gəlir: :

2 C H C l 3 + O 2   → h ν   2 C O C l 2 + 2 H C l {\displaystyle {\mathsf {2CHCl_{3}+O_{2}}}\ {\xrightarrow {h\nu }}\ {\mathsf {2COCl_{2}+2HCl}}} {\displaystyle {\mathsf {2CHCl_{3}+O_{2}}}\ \xrightarrow {h\nu } \ {\mathsf {2COCl_{2}+2HCl}}}

Sənayedə COi katalizatorun iştirakı ilə Cl 2 la qızdırmaqla əldə edir:

C O + C l 2   → 150 o C , C / P t   C O C l 2 . {\displaystyle {\mathsf {CO+Cl_{2}\ {\xrightarrow {150^{o}C,C/Pt}}\ COCl_{2}}}.} {\displaystyle {\mathsf {CO+Cl_{2}\ \xrightarrow {150^{o}C,C/Pt} \ COCl_{2}}}.}

Laboratoriyada CCl4 və SO3 (və yaoleiumla) qarışığının qızdırılmasından:

2 S O 3 + C C l 4 → S 2 O 5 C l 2 + C O C l 2 . {\displaystyle {\mathsf {2SO_{3}+CCl_{4}\rightarrow S_{2}O_{5}Cl_{2}+COCl_{2}}}.} {\displaystyle {\mathsf {2SO_{3}+CCl_{4}\rightarrow S_{2}O_{5}Cl_{2}+COCl_{2}}}.}

Zəhərliliyi

Fosgen

Boğucu təsiri var. Ölümcül konsentrasiyası 0.01-0.03 mq / L təşkil edir (15 dəqiqə məruz qalma ilə). Fosgenin ağciyər toxuması ilə təması keçiricilik pozğunluğuna səbəb olur alveol və sürətlə irəliləyən ağciyər ödemi. Antidote naməlumdu

vikipedia, viki, ensiklopediya, kitab, məqalə, oxumaq, pulsuz yüklə, Fosgen haqqında məlumat. Fosgen nədir? Fosgen nə deməkdir?

←Növbəti YazıƏvvəlki Yazı→
Ən Oxunanlar - Vikipediya
  • Fevral 23, 2026

    Lənkəran

  • Fevral 27, 2026

    Oxalidales

  • Fevral 27, 2026

    1852-ci il

  • Fevral 26, 2026

    Qəzzə

  • Fevral 27, 2026

    Neyrodegenerativ xəstəlik

Trend Mahnılar
  • Fevral 17, 2026

    Zeyneb Heseni - Sevgililer Gununde 2026 (Yeni Klip) 4K

  • Fevral 21, 2026

    Bayram Kürdəxanlı & Sona - Meclisimiz Xudmanidi İçmirsən

  • Fevral 17, 2026

    İsmail Zade — Bir Adam (Rəsmi Audio)

  • Fevral 17, 2026

    Xumar Qedimova - Dünya

  • Fevral 17, 2026

    Cahangir Aliyev & Gülnar Zeynalova - Asta - Asta 2026 (Yeni Klip)

Studia

  • Vikipediya
  • Musiqi

Xəbər Bülleteni Abunəliyi

Əlaqə Saxlayın
Bizimlə Əlaqə
© 2025 www.azur.az-az.nina.az - Bütün hüquqlar qorunur.
Müəllif hüquqları: Dadash Mammadov
Üst