Federal dövlət, Federasiya subyekti və ya Federativ dövlət (eyni zamanda ştat, vilayət, region, kanton, qubernatorluq, federal torpaqlar, oblast, əmirlik və ya

Federal dövlət, Federasiya subyekti və ya Federativ dövlət (eyni zamanda ştat, vilayət, region, kanton, qubernatorluq, federal torpaqlar, oblast, əmirlik və ya ölkə kimi də adlandırıla bilər) — federasiyanın tərkib hissəsini təşkil edən regional və konstitusional ittifaq. Bu növ subyektlər tam suveren səlahiyyətlərə malik olmadıqları üçün tam Suveren dövlətlərdən fərqlənirlər, çünki suveren hakimiyyət federativ subyektlər ilə mərkəzi və ya federal hökumət arasında bölünmüşdür. Ən əsası isə, federativ dövlətlərin beynəlxalq hüququn subyekti kimi statusu yoxdur. Bunun əvəzinə, vahid bir orqan kimi federal ittifaqın özü beynəlxalq hüquq baxımından suveren dövlət hesab olunur.

Federasiya subyektlərinin əsas xüsusiyyətləri

1. Muxtariyyət: Federasiya subyektləri müəyyən dərəcədə muxtariyyətə malikdirlər ki, bu da onlara öz qanunlarına, hakimiyyət orqanlarına və büdcəsinə sahib olmağa imkan verir. Lakin bu muxtariyyət federasiya konstitusiyası ilə məhdudlaşdırılır.

2. Qanunvericilik: Hər bir federasiya subyekti federal konstitusiya ilə müəyyən edilmiş səlahiyyətlər çərçivəsində öz qanunlarını qəbul edə bilər. Bu, təhsil, səhiyyə, yerli özünüidarəetmə və digər sahələrə aid ola bilər.

3. Dövlət hakimiyyət orqanları: Federasiya subyektlərinin qanunverici məclisləri, icra hakimiyyəti orqanlarını və məhkəmə sistemlərini ehtiva edən öz hakimiyyət orqanları mövcuddur. Bu orqanlar subyekt səviyyəsində idarəetməyə cavabdehdirlər.

4. Maliyyələşmə: Federasiya subyektlərinin vergilər kimi öz gəlir mənbələri ola bilər, həmçinin federal hökumətdən dotasiyalar və subsidiyalar ala bilərlər.

Federasiya subyektlərinə nümunələr

ABŞ: Amerika Birləşmiş Ştatlarında hər biri federasiya subyekti olan 50 ştat mövcuddur.

Rusiya: Rusiya Federasiyasında respublikalar, diyarlar, vilayətlər, federal əhəmiyyətli şəhərlər və muxtar dairələr daxil olmaqla 89 subyekt (o cümlədən 4 mübahisəli subyekt, Krım və Sevastopol şəhəri daxil olmaqla) mövcuddur.

Almaniya: Almaniya Federativ Respublikası 16 federal torpaqdan ibarətdir.