Firdovsi (3 yanvar 940, Tus, Samanilər dövləti – təq. 1020, Tus, Qəznəvilər dövləti, tam adı: Əbülqasim Həsən bin Əli Tusi, farsca: حکیم ابوالقاسم فردوسی توسی)

Firdovsi
Firdovsi
	fars. فِردُوسی‎
Doğum adı	حَکیم اَبوالقاسِم فِردُوسی طوسی
Doğum tarixi	3 yanvar 940
Doğum yeri	Tus, Samanilər dövləti;
Vəfat tarixi	təq. 1020 (79–80 yaşında)
Vəfat yeri	Tus, Qəznəvilər dövləti;
Dəfn yeri	Tus;
Fəaliyyəti	şair, yazıçı
Əsərlərinin dili	fars dili
Tanınmış əsəri	Şahnamə;
	Firdovsi Vikimənbədə
	Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Firdovsi (3 yanvar 940, Tus, Samanilər dövləti – təq. 1020, Tus, Qəznəvilər dövləti, tam adı: Əbülqasim Həsən bin Əli Tusi, farsca: حکیم ابوالقاسم فردوسی توسی) — İran ədəbiyyatının simalarından biri.

Firdovsi Sultan Mahmud Qəznəvinin zamanında yaşamışdır. O əsərlərində Ərəb sözlərindən yayınmağa cəhd etmiş ilk İran şairlərindən biridir. Dünya şöhrətli "Şahnamə" əsəri üzərində 30 il zəhmət çəkmiş və dünya ədəbiyyatının ən gözəl incilərindən birini yaratmışdır.

Firdovsi fars dilindən əlavə, həm də ərəb və pəhləvi dillərini də kamil bilmişdir.

Sultan Mahmud və Firdovsi

Firdovsinin 30 ilə yazdığı "Şahnamə" poeması İranın VII əsrədək olan tarixini özündə əks etdirir. Bu əsər 60 min beytdən ibarətdir və əfsanəvi İran-Turan müharibələrindən bəhs edir.

Rəvayətə görə, Qəznəvilər dövlətinin ən qüdrətli hökmdarı Sultan Mahmud əsərin hər beytinə bir qızıl pul verəcəyini deyir, lakin "Şahnamə"ni oxuyandan sonra bəyənmir və Firdovsiyə hər beyt üçün qızıl yox, gümüş pul verir. Bundan sonra Firdovsi sultana həcv yazır və doğma yurdunu tərk edir.

1020-ci ildə vəfat edən Firdovsi Tus şəhərindəki bağında dəfn edilir.