İohann IV Vasilyeviç və ya İvan Qroznı (25 avqust 1530[…] və ya 15 avqust 1530, Kolomenskoye[d], Böyük Moskva Knyazlığı – 18 (28) mart 1584[…], Moskva, Çar Rusi

İvan IV Vasilyeviç
İvan IV Vasilyeviç
	Іѡа́ннъ Васи́лїевичъ
Bütöv Rusiyanın Hökümdarı, Çarı və Böyük Knyazı
	1547 – 1584
Sonrakı	I Fyodr
Bütöv Rusiyanın Hökümdarı və Böyük Knyazı
	1533 – 1575
Əvvəlki	III Vasili; Yelena Qlinskaya (regent)
Sonrakı	Simeon Bekbulatoviç
Moskva Böyük Knyazı
	1576 – 1584
Əvvəlki	Simeon Bekbulatoviç (De-yure)
Sonrakı	I Fyodor
Şəxsi məlumatlar
Doğum adı	Иван Васильевич
Doğum tarixi	25 avqust 1530[…] və ya 15 avqust 1530
Doğum yeri	Kolomenskoye[d], Böyük Moskva Knyazlığı;
Vəfat tarixi	18 (28) mart 1584[…] (53 yaşında)
Vəfat yeri	Moskva, Çar Rusiyası;
Vəfat səbəbi	zəhərlənmə[d]
Dəfn yeri	Arxangel kafedralı[d];
Fəaliyyəti	siyasətçi
Atası	III Vasili
Anası	Yelena Qlinskaya
Həyat yoldaşları	qanuni: 1) Anastasiya Romanovna; 2) Mariya Temryukovna; 3) Marfa Sobakina; 4) Anna Koltovskaya
Uşaqları	oğulları: Dmitri, İvan, Fyodor, Vasili, Dmitri Uqlitski; qızları: Anna, Mariya, Yevdokiya
Ailəsi	Rüriklər sülaləsi
Dini	şərqi ortodoks xristianlıq
Hərbi xidmət
Döyüşlər	Livoniya müharibəsi,; Rusiya-Osmanlı müharibəsi (1568–1570);
	Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

İohann IV Vasilyeviç və ya İvan Qroznı (25 avqust 1530^[…] və ya 15 avqust 1530, Kolomenskoye^[d], Böyük Moskva Knyazlığı – 18 (28) mart 1584^[…], Moskva, Çar Rusiyası) — Moskva və 1533-cü ildən bütöv Rusiyanın böyük knyazı, Rusiyanın ilk çarı (1547-ci ildən; yalnız 1575-1576-cı illərdə "bütöv Rusiyanın böyük knyazı" nominal olaraq Simeon Bekbulatoviç olmuşdur).

Moskva böyük knyazı III Vasili və Yelena Qlinskayanın böyük oğlu. Mənşəcə atası tərəfindən o, Rüriklər sülaləsinin Moskva budağına aid olunurdu, anası tərəfindən isə Qlinski Litva knyazlarının banisi hesab edilən Mamay xanın nəslinə. Ata tərəfindən nənəsi bizans imperatorların sülaləsindən gələn Sofiya Paleoloq idi.

Nominal olaraq İvan 3 yaşından hökmdar oldu. 1547-ci ildəki Moskva üsyanından sonra "İzbrannaya rada" ("Seçilmiş rada") yaradaraq, o, yaxın hesab etdiyi şəxslərin iştirakı ilə hökümdarlıq eləməyə başladı. Hərbi xidməti, məhkəmə sistemi və dövlətin idarə edilməsində islahatlar aparmışdır. Qazan və Həştərxan xanlığları fəth edilmişdir, Qərbi Sibir, Don Qoşunlarının Vilayəti, Başqırdıstan və Noqay Ordasının torpağları Rusiyaya birləşdirilmişdir. Beləliklə, IV İvanın hakimiyyəti dövründə Rusiyanın ərazi artımı təxminən 100% təşkil etdi (2,8 milyon km²-dən 5,4 miyon km²-ə çatdı), çarlığının son illərində Rus dövləti ərazisinə görə bütöv Avropadan böyük oldu.

1560-cı ildə Seçilmiş rada ləğv olundu, onun əsas xadimləri çarın etibarını itirdilər, və İvan Qroznı Rusiyanı tam müstəqil idarə etməyə başladı. İvan Qroznının çarlığının ikinci yarısı Livoniya müharibəsində uğursuzluqla yadda qaldı və həmçinin, köhnə aristokratiya soylarını zəiflədən opriçninanın yaranması ilə yadda qaldı. Formal olaraq, IV İvan Rusiyanı idarə edən ən uzunmüddətli hökümdardır — 50 il və 105 gün.