Azərbaycanca (AZ) Azərbaycanca (AZ)English (US) English (US)Қазақша (KZ) Қазақша (KZ)Lietuva (LT) Lietuva (LT)Türkçe (TR) Türkçe (TR)O'zbekcha (UZ) O'zbekcha (UZ)
Dəstək
Pulsuz Yükləmə və Məlumat Platforması
  • Vikipediya
  • Musiqi

Ramseyin təklifləri — Frenk Ramsey tərəfindən qoyulmuş və Rudolf Karnap tərəfindən hazırlanmış formal məntiqi tikinti. Ramsinin təklifləri nəzəri terminlərin em

Ramseyin təklifləri

  • Ana Səhifə
  • Vikipediya
  • Ramseyin təklifləri

Ramseyin təklifləri — Frenk Ramsey tərəfindən qoyulmuş və Rudolf Karnap tərəfindən hazırlanmış formal məntiqi tikinti. Ramsinin təklifləri nəzəri terminlərin empirik statusu və onların metafizik terminlərdən fərqləndirilməsi məsələsinin həllinə yönəlib. Ramsey və Karnap öz yazılarında nəzəri terminlərdən ibarət cümlələrə müşahidə terminləri statusu verməyə çalışıblar.

Ramsey cümlələrinin qurulması

Nəzəriyyə L ( V o , V t ) {\displaystyle L(Vo,Vt)} {\displaystyle L(Vo,Vt)} dilində tərtib edilməlidir, burada V t {\displaystyle Vt} {\displaystyle Vt} — nəzəri terminlər və V o {\displaystyle Vo} {\displaystyle Vo} — müşahidə olunan terminlərdir. Təsviri lüğətin bölünməsi T {\displaystyle T} {\displaystyle T}- və C {\displaystyle C} {\displaystyle C}-aksiomları arasında xətt çəkir, burada T {\displaystyle T} {\displaystyle T}-aksiomlarında yalnız V t {\displaystyle Vt} {\displaystyle Vt}, C {\displaystyle C} {\displaystyle C}- simvolları və C {\displaystyle C} {\displaystyle C}-aksiomlarında V o {\displaystyle Vo} {\displaystyle Vo} və V t {\displaystyle Vt} {\displaystyle Vt} simvolları mövcuddur. C {\displaystyle C} {\displaystyle C}-aksiomlar nəzəri və müşahidə şərtləri arasında əlaqə yaradır. T C {\displaystyle TC} {\displaystyle TC} T {\displaystyle T} {\displaystyle T}- və C {\displaystyle C} {\displaystyle C}-aksiomlarının birləşməsini bildirir.

Ramseyin T C {\displaystyle TC} {\displaystyle TC} təklifi L ( V o , V t ) {\displaystyle L(Vo,Vt)} {\displaystyle L(Vo,Vt)}da T {\displaystyle T} {\displaystyle T}- və C {\displaystyle C} {\displaystyle C}- aksiomalar aşağıdakı iki birləşmə çevrilməsi ilə əldə edilir. Birincisi, bununla əlaqədar bütün nəzəri simvollar uyğun tipli daha yüksək dərəcəli dəyişənlərlə əvəz olunur. Bu dəyişənlər daha sonra yüksək səviyyəli ekzistensial kəmiyyət göstəricilərindən istifadə etməklə əlaqələndirilir. Nəticə belə daha yüksək tərtibli cümlədir: ( T C R ) ∃ X 1 . . . ∃ X n T C ( n 1 , . . . , n k , X 1 , . . . , X n ) {\displaystyle (TC^{R})\exists X_{1}...\exists X_{n}TC(n_{1},...,n_{k},X_{1},...,X_{n})} {\displaystyle (TC^{R})\exists X_{1}...\exists X_{n}TC(n_{1},...,n_{k},X_{1},...,X_{n})}

burada X 1 , . . . , X n {\displaystyle X_{1},...,X_{n}} {\displaystyle X_{1},...,X_{n}} — daha yüksək dərəcəli dəyişənlərdir.

Bu cümlə deyir ki, nəzəri terminlərin geniş şərhi var ki, bu da L ( V o ) {\displaystyle L(Vo)} {\displaystyle L(Vo)} müşahidə dilinin əvvəllər əldə edilmiş şərhi ilə birlikdə aksiomları yoxlayır.

Karnapın fikrincə, Ramsey nəzəri konstruksiyalar üçün terminlərin empirik terminlərlə eyni şəkildə təsvir edilə bilməyəcəyindən narahat idi. Nəticə etibarilə bu, elm fəlsəfəsini real dünya ilə nəzəri terminlərin uyğunluğu məsələsinə aparır. Prinsipcə bu və ya digər obyektin mövcudluğu məsələsini aradan qaldırmaq üçün Ramsinin təkliflərinə müraciət etmək olar ki, burada elmi dillə təsvir olunan elementlər formal məntiq dilinə çevrilir. Karnap iki mərhələdə transfer etməyi təklif edir:

  1. Sinif terminləri (məsələn, makro-obyektlər, mikro-obyektlər və hadisələr) və əlaqə şərtləri (müxtəlif fiziki kəmiyyətlər) müvafiq sinif və əlaqə dəyişənlərinə dəyişdirilir.
  2. Mətndə sonra qeyd olunan dəyişənlərin hər biri üçün düstur-cümlədən əvvəl ekzistensial kvantivator qoyulur.

Bu halda, real dünyadan olan terminlər müəyyən bir sistem daxilində mövcud olan və onların real dünyada mövcudluğunu şübhə altına almağa imkan verən semantik komponentdən məhrum olan bir şey kimi təyin olunur. Ramsey özü hesab edirdi ki, müəyyən bir nəzəriyyə çərçivəsində bu obyektin mövcudluğu (istər empirik, istərsə də nəzəri cəhətdən) təsdiq olunarsa və bu, dilin mühüm elementidirsə, müəyyən bir elm obyektinin mövcudluğu ilə bağlı sualların əhəmiyyəti yoxdur.

Ədəbiyyat

  • Гемпель К. Гемпель К. Логика объяснения. М.: ДИК. 1998. ISBN 5-7333-0003-5.
  • Карнап. Р. Философские основания физики: Введение в философию науки (PDF). М.: Издательство ЛКИ. 2008. ISBN 978-5-382-00572-0.
  • Мигла А.В. Структурный реализм и предложение Рамсея (Философия науки). 2014. 222–231.
  • Никифоров А.Л. Определения диспозиционных предикатов (Логика и эмпирическое познание). 1972. 198–214.
  • Рамсей Ф. П. Философские работы. Томск: Изд-во Том. ун-та. 2003. ISBN 5-7511-1731-X.
  • Смирнов В.А. Логические методы анализа научного знания. URSS. 2002.
  • Hintikka J. Ramsey Sentences and the Meaning of Quantifiers (Philosophy of Science). 1998. 289–305.
  • Lewis D. How to Define Theoretical Terms (Journal of Philosophy). Journal of Philosophy, Inc. 1970. 427–446.
  • Newman M. Ramsey Sentence Realism as an Answer to the Pessimistic Meta-Induction (Philosophy of Science). 2005. 1373–1384.
  • Papineau D. Theory-Dependent Terms (Philosophy of Science). The University of Chicago Press. 1996. 1–20.

vikipedia, viki, ensiklopediya, kitab, məqalə, oxumaq, pulsuz yüklə, ramseyin təklifləri sözünün mənası, ramseyin təklifləri haqqında məlumat. ramseyin təklifləri nədir? ramseyin təklifləri nə deməkdir?

←Növbəti YazıƏvvəlki Yazı→
Ən Oxunanlar - Vikipediya
  • Fevral 27, 2026

    Equidae

  • Mart 01, 2026

    Meteorit

  • Fevral 27, 2026

    Dünkerk

  • Fevral 24, 2026

    Narikala

  • Fevral 27, 2026

    Baykal gölü

Trend Mahnılar
  • Fevral 17, 2026

    Zeyneb Heseni - Sevgililer Gununde 2026 (Yeni Klip) 4K

  • Fevral 17, 2026

    Cahangir Aliyev & Gülnar Zeynalova - Asta - Asta 2026 (Yeni Klip)

  • Fevral 17, 2026

    Zeyneb Heseni & Sedef Budaqova - Popuri 2026 (Official Video)

  • Fevral 25, 2026

    Alican & Baylarsoylar - Yol Ver 2026 (Official Music Video)

  • Fevral 24, 2026

    Pərviz Bülbülə & Türkan Vəlizadə - Surpriz

Studia

  • Vikipediya
  • Musiqi

Xəbər Bülleteni Abunəliyi

Əlaqə Saxlayın
Bizimlə Əlaqə
© 2025 www.azur.az-az.nina.az - Bütün hüquqlar qorunur.
Müəllif hüquqları: Dadash Mammadov
Üst