Azərbaycanca (AZ) Azərbaycanca (AZ)English (US) English (US)Қазақша (KZ) Қазақша (KZ)Lietuva (LT) Lietuva (LT)Türkçe (TR) Türkçe (TR)O'zbekcha (UZ) O'zbekcha (UZ)
Dəstək
Pulsuz Yükləmə və Məlumat Platforması
  • Vikipediya
  • Musiqi

Molyuskaların bu sinfinə daxil olan nümayəndələrində çanaq ikitaylıdır. Mantiya boşluğunda qəlsəmələr yerləşir. Baş reduksiyaya uğramışdır. Ürək üç kameralı olu

İkitaylılar

  • Ana Səhifə
  • Vikipediya
  • İkitaylılar

İkitaylılar (lat. Bivalvia) — heyvanlar aləminin molyusklar tipinə aid heyvan sinfi.

İkitaylılar
Elmi təsnifat
Domen:
Eukariotlar
Klad:
Amorphea
Klad:
Obazoa
Klad:
Opisthokonta
Klad:
Holozoa
Klad:
Filozoa
Klad:
Choanozoa
Aləm:
Heyvanlar
Yarımaləm:
Eumetazoylar
Klad:
ParaHoxozoa
Klad:
İkitərəflisimmetriyalılar
Klad:
Nephrozoa
Ranqsız:
İlkağızlılar
Ranqsız:
Spiralia
Tipüstü:
Spirallılar
Tip:
Molyusklar
Sinif:
İkitaylılar
Beynəlxalq elmi adı
  • Bivalvia L., 1758
Vikianbarın loqotipi
Şəkil
axtarışı
ITIS  79118
NCBI  6544
EOL  2215
FW  

Mündəricat

Haqqında

Molyuskaların bu sinfinə daxil olan nümayəndələrində çanaq ikitaylıdır. Mantiya boşluğunda qəlsəmələr yerləşir. Baş reduksiyaya uğramışdır. Ürək üç kameralı olub, iki qulaqcıq və bir mədəcikdən ibarətdir. Böyrək bir cütlüdür. Əksəriyyəti müxtəlifcinslidir. Dənizlərdə və şirin sularda yaşayan əhəmiyyətli bir çox nümayəndələri vardır.

Dəniz, şorsu və şirin su hövzələrinin adi sakinləri olub, ikitərəfli — simmetriyalı heyvanlardır. Hazırda 20000-ədək növü məlumdur. Qabığın ölçüsü 1 sm-dən 1.5 m-ə çatır. Qabığın tayları bir-birinə bərabər olmaya da bilər. Dairəvi, oval, dairəvi-üçkünc, dairəvi-dördkünc, uzunsov lansetvari və b. formalarda olur. Yumşaq bədən tamamilə və ya qismən qabıq içərisində, daxili orqanlar mantiyada yerləşir. İkitayqabıqlı molluskalar passiv qidalanan orqanizmlərdir, qida su axını ilə birlikdə ağız boşluğuna daxil olur. bu molluskalar ancaq üzvi detritlə və müxtəlif mikroorqanizmlərlə qidalanırlar, süngərlər və arxeosiatlar kimi biofiltratorlar hesab olunurlar. Mantiya, üç təbəqədən ibarət olan qabıq ifraz edir. Xarici üzvi (konxiolin) təbəqə iki daxili (prizmatik və lövhəvari) karbonat təbəqəni aşınmadan qoruyur. Mantiya qanadının arxa qurtaracağı uzanaraq müxtəlif uzunluqlu giriş (alt) və çıxış (üst) sifonları əmələ gətirir. Alt (qəlsəmə və ya tənəffüs) sfon vasitəsilə su əvvəlcə qəlsəmələrə sonra isə ağız dəliyinə daxil olur və üst (anal) sifon vasitəsilə mantiyadan kənara çıxır. Qabığın xarici səthi hamar və ya bəzəkli (qabırğa, düyməcik, düyün və b.) skulptur elementlərlə örtülü olur. Mühüm sistematik əlamət kimi qabığın forması və diş aparatının quruluşu qəbul edilmişdir. İkitayqabıqlı molluskalar müxtəlif duzluluqlu və və temperaturlu hövzələrdə yaşayır; əsasən sublitoral zonada məskunlaşsalar da, ümumiyyətlə, litoraldan abissala qədər rast gəlir. Dibdə yaşayan ikitayqabıqlılar qrunt üzərində asta-asta hərəkət edir. Bir çox formalar dibdə sərbəst uzanır, ya da dibə yapışır (ostrealar) və ya bissus bağları ilə (midiyalar və b.) təhkim olunur. Oturaq həyat keçirən ikitayqabıqlılar saylar (banka) qura bilir. İkitayqabıqlı molluskalar bir çox cinsləri lilli qrunta soxularaq və ya bərk süxurları deşərək yuva qura bilirlər. İkitayqabıqlı molluskalar bəzi üzvi və ya üzvi-qırıntı süxurların — qabıq əhəngdaşlarının əsas hissəsini əmələ gətirir. Təbaşir dövründə rudistlər rifquran orqanizmlər olmuşdur. İkitayqabıqlıların bir çox nümayəndələrinin (rudistlər, inoseramlar, ausellinalar və b.) mezozoyun stratiqrafik bölgüsü üçün mühüm əhəmiyyəti vardır. Kembri — müasir.

Təsnifatı

  • Pholadomyoida yarımsinfi
  • Bərabərdişlilər (Heterodonta) yarımsinfi
  • Palaeoheterodonta yarımsinfi
  • Protobranchia yarımsinfi
  • Pteriomorphia yarımsinfi

Həmçinin bax

vikipedia, viki, ensiklopediya, kitab, məqalə, oxumaq, pulsuz yüklə, İkitaylılar haqqında məlumat. İkitaylılar nədir? İkitaylılar nə deməkdir?

←Növbəti YazıƏvvəlki Yazı→
Ən Oxunanlar - Vikipediya
  • Fevral 27, 2026

    S:Təhrim surəsi

  • Fevral 27, 2026

    Şahzadə (qız)

  • Fevral 26, 2026

    Vyana döyüşü

  • Fevral 27, 2026

    Peşmərgə

  • Mart 01, 2026

    Brizlər

Trend Mahnılar
  • Fevral 17, 2026

    Cahangir Aliyev & Gülnar Zeynalova - Asta - Asta 2026 (Yeni Klip)

  • Fevral 17, 2026

    Aysun İsmayilova & Ulvi Nadiroglu - Dostlar Meni Unutmayin 2026 (Yeni Klip) 4K

  • Fevral 25, 2026

    Alican & Baylarsoylar - Yol Ver 2026 (Official Music Video)

  • Fevral 21, 2026

    Lord Vertigo & Nilay Sems - Kimdir En Gozel ( Yeni 2026 )

  • Fevral 24, 2026

    Pərviz Bülbülə & Türkan Vəlizadə - Surpriz

Studia

  • Vikipediya
  • Musiqi

Xəbər Bülleteni Abunəliyi

Əlaqə Saxlayın
Bizimlə Əlaqə
© 2025 www.azur.az-az.nina.az - Bütün hüquqlar qorunur.
Müəllif hüquqları: Dadash Mammadov
Üst