Azərbaycanca (AZ)
English (US)
Қазақша (KZ)
Lietuva (LT)
Türkçe (TR)
O'zbekcha (UZ)
Giza ehramları kompleksi (ərəb. جيزة يسروبوليس) — Misirdə, Qahirənin şəhəri ətrafında, Cizə platosunda yerləşir. Xeops (Xufu) ehramı qədim dünyanın yeddi möcüzəsindən tək qalmış abidədir.
| Giza ehramları | |
|---|---|
| ərəb. جيزة يسروبوليس | |
 | |
| Ölkə |  Misir |
| Şəhər |  Qahirə |
| Yerləşir | əl-Cizə mühafəzəsi[d] |
| Aidiyyəti | Qədim Misir |
| Üslubu | Qədim Misir memarlığı |
| Sahəsi |
|
| Vəziyyəti | stabil |
| Rəsmi adı: Memphis and its Necropolis – the Pyramid Fields from Giza to Dahshur | |
| Tipi | Mədəni |
| Kriteriya | i,iii,vi |
| Təyin edilib | 1979 |
| İstinad nöm. | 86 |
| Dövlət | Misir |
| Region | Afrika |
| 29°58′34″ şm. e. 31°07′58″ ş. u.HGYO | |
 | |
  Giza ehramları | |
| Kompleksin planı | |
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Təsvir
Bu qədim misir nekropolu Xufu ehramından (Böyük ehram və Xeops ehramı kimi məlumdur), Xefren ehramlarından və Menkaur ehramlarından ibarətdir, həmçinin çariçaların ehramları kimi məlum binalar, səkilər, vadinin ehramları. Böyük Sfinks kompleksin şərq tərəfində şərqə üzlə yerləşir. Çox alimlər hesab etməyə davam edirlər ki, Sfinks Xefren portret oxşarlığına malikdir.
Ehramların tikintisi
Lövhələr çəkiylə ən azı 2,5 tondurlar, hansılardan ki, ehramlar tikilmişdilər, yaxındakı karxanada daşdan kəsilirdilər və pandusların, blokların və linglərin köməyi ilə tikintinin yerinə çatdırılırdılar. Fikir mövcuddur, haşiyələrdə yazılan elmi cəmiyyət tanınmış ki, ehramın tikintisi vaxtı beton istifadə olunurdu, yəni lövhələr bilavasitə tikintinin yerində edilirdi. Ki, ehramların divarının sıxma-genişlənməsinin prosesi nəticəsində çatlamasınlar, ayrı bloklar inşaat məhlulunun incə qatlarıyla bölünürdü. Xarici divarların meyli düz 45° təşkil edir. Divarların üzün parıldadılmış ağ əhəngdaşının blokları örtürdü.
Cizə platosunun xəritəsi
Cizə platosunda dörd əsas qəbiristanlıq aşkar edilmişdir: qərbdə, şərqdə, cənubda və mərkəzi hissədə qəbiristanlıqlar.
| 1. Xeops ehramı 2. Xefren ehramı 3. Menkaur ehramı 4. Xefren dəfn məbədi 5. Dəfn məbədi 6. Peyk ehram 7. Vadidə Xefren məbədi 8. Vadidə Menkaura məbədi 9. I Xetep-Xeres çariçanın məqbərəsi 10. I Xentkaus ehramı 11. Çariçaların ehramları 12. Mastaba 13. Böyük Sfinks 14. Sfinks məbədi 15. Xemiunu məqbərəsi 16. Ehramlar öyrənilməsinin mərkəzi 17. Bilet kassası | 18. Günəş qayıqları tapılmış çuxurlar 19. Yeni yol 20. Qayada yonulmuş məqbərələr 21. Sənətkarların kəndi 22. Qahirə 23. Nazlet-el-Samman kəndi 24. Dəfn yolu 25. Menkaur daş karxanası 26. Müasir qəbiristanlıq 27. Qayalıq cinsində kəsilmiş məqbərələr 28. Hasarın divarı 29. Qayalıq cinsində kəsilmiş mastabalar və məqbərələr 30. Qərb qəbiristanlığı 31. Şərq qəbiristanlığı 32. Mərkəzdə mastabalar zonası, və qayada kəsilmiş məqbərələr |
Şərq məqbərələri
Şərq məqbərələri Xufu ehramından şərqə yerləşdirlər və qəbiristanlığı daxil edirlər. Burada Xufu ailəsinin bir qədər üzvləri basdırılmışdır, həmçinin 5-6 sülalərdən kahinlər.
Qərb məqbərələri
Qərb məqbərələri Xufu ehramından qərbə yerləşirlər. Onlardan bəziləri mastaba nömrələri üzrə adlandırılmışdılar, bəziləri — onların tədqiq etmiş arxeoloqlarının adları üzrə.
| Ad (ing.) | Dövr | Qazıntılar |
|---|---|---|
| Abu Bakr Excavations | 5 və 6 sülalər | (1949-1953) |
| Cemetery G 1000 | 5 və 6 sülalər | Reisner (1903-1905) |
| Cemetery G 1100 | 5 və 6 sülalər | Reisner (1903-1905) |
| Cemetery G 1200 | Əsasən 4 sülalə | Reisner (1903-1905) |
| Cemetery G 1300 | 5 və 6 sülalər | Reisner (1903-1905) |
| Cemetery G 1400 | 5 və 6 sülalər | Reisner (1903-1905) |
| Cemetery G 1500 | Reisner (1931) | |
| Cemetery G 1600 | 5 sülalə və sonra | Reisner (1931) |
| Cemetery G 1900 | Reisner (1931) | |
| Cemetery G 2000 | 5 və 6 sülalər | Reisner (1905-1906) |
| Cemetery G 2100 | 4, 5 sülalər və sonra | Reisner (1931) |
| Cemetery G 2200 | Gec 4 və ya erkən 5 sülalə | Reisner |
| Cemetery G 2300 | 5 və 6 sülalər | Reisner (1911-1913) |
| Cemetery G 2400 | 5 və 6 sülalər | Reisner (1911-1913) |
| Cemetery G 2500 | Reisner | |
| Cemetery G 3000 | 6 sülalə | Fisher and Eckley Case Jr (1915) |
| Cemetery G 4000 | 4 sülalə və sonra | Junker and Reisner (1931) |
| Cemetery G 6000 | 5 sülalə | Reisner (1925-1926) |
| Junker Cemetery (West) | Gec Qədim çarlıq | Junker (1926-1927) |
| Steindorff Cemetery | 5 və 6 sülalər | Steindorff (1903-1907) |
| Junker Cemetery (East) | Gec Qədim çarlıq | Junker |
Cənub məqbərələri
Cənub məqbərələrinin basdırılmaları 2-3 sülalə və 5-6 sülalə tarixə aid olur.
Mərkəzi məqbərələr
Çar ailəsinin bəzi üzvlərinin basdırılmaları daxil edir. 4-5 sülalə və sonrakı tarixə aid olurlar.
| Nömrə | Basdırılmışdır |
|---|---|
| G 8172 (LG 86) | Nebemakhet |
| G 8158 (LG 87) | Nikaure |
| G 8156 (LG 88) | Persenet |
| G 8154 (LG 89) | Sekhemkare |
| G 8140 | Niuserre |
| G 8130 | Niankhre |
| G 8080 (LG 92) | Iunmin |
| G 8260 | Babaef |
| G 8466 | Iunre |
| G 8464 | Hemetre |
| G 8460 | Ankhmare |
| G 8530 | Rekhetre |
| G 8408 | Bunefer |
| G 8978 | Khamerernebty I |
Basdırmaların planları
- Şərq basdırmalarının planı
- Qərb basdırmalarının planı
- Cənub basdırmalarının planı
Şəkillər
- Şərq mastabaları
- Xufuxaf mastabası
- I Xufuxaf mastabası
- Anxaf büstü
- Dəyirmi topluyla kilsə
- Kar mastabası
- Kar mastabasından qravyuralar
- İdu mastabası
- İdu mastabasından heykəl
- Sfinks
- Ehramlar gecədə
Ədəbiyyət
- Badawy, Alexandre. A history of egyptian architecture - Volume I - From the earliest times to the end of Old Kingdom. Caire: A. Badawy, 1954.
- DDAA. Egipto. Dioses, templos y faraones. Volum I. Madrid: Ediciones Prado, 1992.
- DDAA. Egipto. Dioses, templos y faraones. Volum II. Madrid: Ediciones Prado, 1992.
- Dieter, Arnold; Strudwick, Nigel;Strudwick, Helen. The encyclopaedia of ancient Egyptian architecture. I.B. Tauris, 2002.
- Edwards, Iorwerth Eiddon Stephen. Les Pyramides d'Égypte. Reader's Digest, 1992.
- Hawass, Zahi. Trésors des pyramides. Reader's Digest, 2003.
- Langer, Kurt. Egipto. Mexico D.F.: Editorial Herrero, 1962.
- Lehner, Mark. Todo sobre las Pirámides. Barcelona: Destino, 2003.
- Lehner, Mark. The Complete Pyramids. Thames & Hudson, 1997.
- Manley, Bill. The Seventy Great Mysteries of Ancient Egypt. Barcelona: Thames & Hudson, 1997.
- Manuelian, Peter. Egypt: The World of the Pharaohs. Cologne Germany: Könemann Verlagsgesellschaft mbH, 1998.
- National Geographic Society: Mysteries of Egypt, 1999.
- Sureda, Joan. Historia Universal del Arte:Las primeras civilizaciones Volum I. Barcelona: Editorial Planeta, 1988.
- Vandier, Jacques. Manuel d'archéologie égyptienne, tome II, 1976.
- Verner, Miroslav. The Pyramids: The Mystery, Culture, and Science of Egypt's Great Monuments. Nova York: Grove Press, 2001.
- Wildung, Dietrich. Egipto de la prehistoria a los romanos. Còlonia: Taschen, 1998.
Həmçinin bax
vikipedia, viki, ensiklopediya, kitab, məqalə, oxumaq, pulsuz yüklə, Giza piramidaları haqqında məlumat. Giza piramidaları nədir? Giza piramidaları nə deməkdir?