Azərbaycanca (AZ) Azərbaycanca (AZ)English (US) English (US)Қазақша (KZ) Қазақша (KZ)Lietuva (LT) Lietuva (LT)Türkçe (TR) Türkçe (TR)O'zbekcha (UZ) O'zbekcha (UZ)
Dəstək
Pulsuz Yükləmə və Məlumat Platforması
  • Vikipediya
  • Musiqi

İri fındıq (lat. Corylus maxima) — bitkilər aləminin fıstıqçiçəklilər dəstəsinin tozağacıkimilər fəsiləsinin fındıq cinsinə aid bitki növü.

Corylus maxima

  • Ana Səhifə
  • Vikipediya
  • Corylus maxima

İri fındıq (lat. Corylus maxima) — bitkilər aləminin fıstıqçiçəklilər dəstəsinin tozağacıkimilər fəsiləsinin fındıq cinsinə aid bitki növü.

İri fındıq
Elmi təsnifat
Domen:
Eukariotlar
Klad:
Diaphoretickes
Ranqsız:
Arxeplastidlər
Aləm:
Bitkilər
Klad:
Streptofitlər
Klad:
Ali bitkilər
Klad:
Çoxsporlu bitkilər
Klad:
Borulu bitkilər
Klad:
Toxumlu bitkilər
Klad:
Çiçəkli bitkilər
Klad:
Evdikotlar
Klad:
Bazal evdikotlar
Klad:
Superrozidlər
Klad:
Rozidlər
Klad:
Fabidlər
Dəstə:
Fıstıqçiçəklilər
Fəsilə:
Tozağacıkimilər
Yarımfəsilə:
Fındıqkimilər
Cins:
Fındıq
Növ:
İri fındıq
Beynəlxalq elmi adı
  • Corylus maxima Mill.
Vikianbarın loqotipi
Şəkil
axtarışı
ITIS  506532
NCBI  126985
EOL  1147588

Tərkibində 70 % piyli yağ, 9, 6 % şəkər, dəmir duzu, B1 vitamini, qabığında isə boyayıcı və aşı maddələri vardır. Fındıq ləpəsindən sidik yolunda daş əmələ gəldikdə ağrıkəsici vasitə kimi istifadə olunur. Revmatizm xəstəliyinin müalicəsində, həmçinin orqanizm qüvvətdən düşdükdə və ya ümumi zəiflik yarandıqda fındığı bala qatıb yemək faydalıdır.

Omeqa 3 qaynağı olduğu üçün ürəyin və damarların dostudur, təzyiqi salır, şəkər xəstələrində ürək xəstəliyi riskini azaldır. E vitamini ilə zəngin olan fındıq tez yaşlanmağın qarşısını alır, yaraların tez sağalmasına kömək edir, prostat xərçəngindən qoruyur. Fındıqda olan B5 vitamini stresi ardan qaldırmağa yardım edir, immuniteti gücləndirir. Tərkibindəki B9 vitamini isə damar sərtliyi, infarkt, iflic riskini azaldır, qırmızı qan hüceyrələrini yaradır. Fındıq borla zəngin olduğundan sümükləri gücləndirir.

Mündəricat

Təbii yayılması

Avropanın cənub-qərbində, Asiyada təbii halda yayılmışdır. Türkiyədə, Şimali Amerikada, Fransada, Almaniyada geniş arealları vardır.

Botaniki təsviri

3-10 m hündürlükdə ağacvari koldur. Gövdəsinin və iri budaqlarının qabığı külrəngli bozdur. Cavan şaxələrinin üzəri sıx tüklü, qırmızımtıl-yaşıl, tumurcuqları yumurtavari, açıq-qonur rəngdədir. Yarpaqları dəyirmi-ürəkvari və ya enli-ovaldır, 7-12 sm uzunluqda və 6-10 sm enindədir, qısa sivriləşmişdir və zəif, ikiqat dişlidir, yaşıl və ya tünd-qırmızı rəngdədir. Tozluq sırğalarının uzunluğu 10 sm-ə qədər, qalınlığı isə 1 sm-dir. Meyvələrinin 3-8-i bir yerdədir, uzunluğu 3 sm-ə qədər olan ayaqcıq üzərindədir; yanları dişli, enli, qırmızı-yaşıl rəngdə dilimlərə bölünmüşdür, məxməri tüklüdür və nazik vəziləri vardır. Qozu uzunsov yumurtavari, silindrik və digər formalarda olub, uzunluğu 2-2,5 sm-ə, diametri 1,5 sm-ə çatır. Fevral-mart aylarında çiçəkləyir, avqust-sentyabr aylarında meyvə verir.

Ekologiyası

Təzə, çürüntü ilə zəngin olan torpaqlarda bitir.Üst kök sisteminə görə güclü torpaq qatı tələb etmir.

Azərbaycanda yayılması

Böyük və Kiçik Qafqazın dağ-meşə rayonlarında və Zaqatalada becərilən fındıq sortlarının zəngin kolleksiyası cəm edilmişdir; Qutqaşen-Niç 30-B sortu, 1-ci çərkəz sortu,5/39 №-li Qutqaşen sortu, qıvrım sortu və s.

İstifadəsi

İrimeyvəli fındıq dekorativ bitkidir. Ləpələri çox yağlı və tərkibində protein olması ilə fərqlənir. Fındıq ləpəsi və yağı qənnadı və yeyinti sənayesində geniş istifadə edilir.

Həmçinin bax

vikipedia, viki, ensiklopediya, kitab, məqalə, oxumaq, pulsuz yüklə, Corylus maxima haqqında məlumat. Corylus maxima nədir? Corylus maxima nə deməkdir?

←Növbəti YazıƏvvəlki Yazı→
Ən Oxunanlar - Vikipediya
  • Fevral 27, 2026

    Chromebook

  • Fevral 27, 2026

    Vladimir Nabokov

  • Fevral 27, 2026

    Anna Manyani

  • Fevral 27, 2026

    Mənsur

  • Fevral 25, 2026

    Konnektikut

Trend Mahnılar
  • Fevral 17, 2026

    Zeyneb Heseni & Sedef Budaqova - Popuri 2026 (Official Video)

  • Fevral 17, 2026

    Vusal Bilesuvarli & Naibe Sabirabadli - Eşq Əsiri (Klip 2026)

  • Fevral 17, 2026

    Aysun İsmayilova & Ulvi Nadiroglu - Dostlar Meni Unutmayin 2026 (Yeni Klip) 4K

  • Fevral 17, 2026

    Gel Mene Addim Addim - Selale Sesli ( Tik Tok Her Kesin Axtardigi Mahni 2026 )

  • Fevral 21, 2026

    Ceyhun SazMen & Vefa Serifova - Popuri 2026 (Yeni Klip) 4K

Studia

  • Vikipediya
  • Musiqi

Xəbər Bülleteni Abunəliyi

Əlaqə Saxlayın
Bizimlə Əlaqə
© 2025 www.azur.az-az.nina.az - Bütün hüquqlar qorunur.
Müəllif hüquqları: Dadash Mammadov
Üst