I Afonso (port. Afonso I de Portugal; təq. 1109, Qimaraynş[d] – 6 dekabr 1185, Koimbra, Portuqaliya krallığı) — Portuqaliya krallığının ilk kralı. Kastiliya və

I Afonso
I Afonso
	port. Afonso I de Portugal
Portuqaliya qrafı
	22 may 1112 – 25 iyul 1139
Əvvəlki	Burqundiyalı Henri
I Portuqaliya kralı
	26 iyul 1139 – 6 dekabr 1185
Sonrakı	I Sanço
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi	təq. 1109
Doğum yeri	Qimaraynş[d];
Vəfat tarixi	6 dekabr 1185 (75–76 yaşında)
Vəfat yeri	Koimbra, Portuqaliya krallığı;
Dəfn yeri	Santa Kruz monastrı[d];
Fəaliyyəti	hökmdar[d], yazıçı, döyüşçü, inqilabçı
Atası	Burqundiyalı Henri (Portuqaliya qrafı)
Anası	Leonlu Tereza (Portuqaliya qrafinyası)
Uşaqları	I Sanço;
Ailəsi	Burqoniya sülaləsi
Dini	katolisizm
	Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

I Afonso (port. Afonso I de Portugal; təq. 1109, Qimaraynş^[d] – 6 dekabr 1185, Koimbra, Portuqaliya krallığı) — Portuqaliya krallığının ilk kralı. Kastiliya və Leon krallığının tabeliyindəki Portuqaliya qraflığının müstəqilliyini əldə edərək Portuqaliya krallığının əsasını qoydu. Bu səbəblə, bir çox yerli tarixi mənbədə Fateh (port. O Conquistador) və Bani (port. O Fundador) ləqəbiylə anılır.

Burqundiya hersoqu I Robertin nəvəsi Henri və Kastiliya və Leon kralı VI Alfonsonun qızı Leonlu Terezanın ən kiçik övladı idi. Atasının ölümündən sonra formal olaraq taxt-taca sahiblənsə də, azyaşlı olması səbəbilə anası dövlət idarəsini ələ aldı. Ancaq onun Qalisiya əsilli sevgilisi Fernando Perez de Travanın təsiri altında olması yerli zadəganların etirazına səbəb olmuşdu. Nəticədə 1128-ci ildə anasının tərəfdarlarını məğlub etdi və onu siyasətdən təcrid edərək təkbaşına hakimiyyəti ələ aldı. Ətrafına topladığı yerli əyanların dəstəyilə 1139-cu ildə müstəqilliyini elan etdi və beləcə, ilk Portuqaliya kralı oldu.

1146-cı ildə Savoyya qrafı III Amadeyin qızı Matilda ilə evləndi və cütlüyün bu nigahdan yetkinlik yaşına çatan 3 övladı dünyaya gəldi. Bunlardan başqa kralın məşuqələrindən dünyaya gələn bir neçə nigahdan kənar övladı da vardı.

Urraka, Leon kraliçası
Tereza, Burqundiya hersoginyası
I Sanço, Portuqaliya kralı

Cənubdakı mavrlara qarşı uğurlu hərbi səfərlər tərtiblədi. 1147-ci ildə səlibçilərin yardımıyla, Santaren və Lissabon şəhərlərini fəth etdi. 1141-ci ilin yayında Leon krallığı üzərində parlaq qələbə qazandı və beləcə, Portuqaliya krallığının müstəqilliyi tanındı. Papa III Aleksandrdan aldığı 1179 tarixli əhdnamə ilə krallığının suverenliyini təmin etdi. 1185-ci ildə vəfat etdi və yerinə oğlu I Sanço taxta çıxdı.