Xose Xulian Marti Peres (isp. José Julián Martí Pérez; 28 yanvar 1853[…], Havana, İspaniya imperiyası – 19 may 1895[…], Oryente vilayəti[d]) — Kuba şairi, yazıç

Xose Marti
Xose Marti
Təxəllüsü	muschacho
Doğum tarixi	28 yanvar 1853[…]
Doğum yeri	Havana, İspaniya imperiyası;
Vəfat tarixi	19 may 1895[…] (42 yaşında)
Vəfat yeri	Oryente vilayəti[d], Kuba;
Fəaliyyəti	dilçi, şair, yazıçı, tərcüməçi, hərbi qulluqçu, siyasətçi, esseist, jurnalist, rəssam, inqilabçı
Janrlar	teatr, esse
	Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Xose Xulian Marti Peres (isp. José Julián Martí Pérez; 28 yanvar 1853^[…], Havana, İspaniya imperiyası – 19 may 1895^[…], Oryente vilayəti^[d]) — Kuba şairi, yazıçısı, publisisti, siyasətçisi, Kubada azadlıq hərəkatının lideri, Kuba İnqilab Partiyasının qurucusu. "Kubanın müstəqilliyinin həvarisi" hesab edilir.

Həyatı

Xose Marti 28 yanvar 1853-cü ildə Havananın Paula küçəsi 41 ünvanında valensiyalı ata Mariano Marti Navarro və Kanar adalarından olan Leonor Peres Kabreranın ailəsində anadan olub. Marti yeddi bacının böyük qardaşı idi: Leonor, Mariana, Maria del Carmen, Maria del Pilar, Rita Amelia, Antonia və Dolores.

Xose Marti 1865-ci ildə Rafael Maria de Mendivenin rəhbərlik etdiyi oğlanlar üçün ali ibtidai bələdiyyə məktəbinə (isp. Escuela de Instrucción Primaria Superior Municipal de Varones) qəbul oldu. Mendive Martinin siyasi fəlsəfəsinin inkişafına təsir etmişdir. 1866-cı ildə Marti, Mendivenin təhsilini maliyyələşdirdiyi "Instituto de Segunda Enseñanza"ya daxil oldu.

Siyasi ideologiyası

Liberalizm

Martinin siyasi ideyaları mənəviyyat və həmrəyliyi vurğulayan Krausist liberalizmdən təsirləndi. Latın Amerikası kontekstində o, heyran olduğu Bilbao, Juarez, Zelaya və Betançes kimi simalarda görülən millətçilik və anti-imperializmin ümumi mövzularını paylaşaraq radikal liberalizmlə birləşdi. Onun inkişaf edən dünyagörüşü demokratiya, iqtisadi bərabərlik, milli suverenliyi vurğulayaraq və georgizm kimi doktrinalardan elementləri özündə birləşdirən daha radikallaşmış liberalizmi əhatə edirdi.

İstinad siyahısı

Çex Milli Hakimiyyət Məlumat bazası.
Jose Marti // Encyclopædia Britannica (ing.).
José Martí // Internet Speculative Fiction Database (ing.). 1995.
Deutsche Nationalbibliothek Record #118578235 // Gemeinsame Normdatei (alm.). 2012—2016.
"Jose Marti, apostle of Cuban Independence". www.historyofcuba.com. 21 may 2022 tarixində . İstifadə tarixi: 22 iyul 2019.
Alborch Bataller, 1995. səh. 15
Fidalgo 1998, p. 26
Abel, Christopher. José Marti: Revolutionary Democrat. Bloomsbury Publishing. 2015. 137–139.

[_1b48d5041a0e2e9a-1] Çex Milli Hakimiyyət Məlumat bazası.

[_681b3b60a02a39ab-2] Jose Marti // Encyclopædia Britannica (ing.).

[_8fb4b4dcca7005fb-3] José Martí // Internet Speculative Fiction Database (ing.). 1995.

[_f52f95fda2943aeb-4] Deutsche Nationalbibliothek Record #118578235 // Gemeinsame Normdatei (alm.). 2012—2016.

[5] "Jose Marti, apostle of Cuban Independence". www.historyofcuba.com. 21 may 2022 tarixində . İstifadə tarixi: 22 iyul 2019.

[alborch152-6] Alborch Bataller, 1995. səh. 15

[7] Fidalgo 1998, p. 26

[8] Abel, Christopher. José Marti: Revolutionary Democrat. Bloomsbury Publishing. 2015. 137–139.