Azərbaycanca (AZ) Azərbaycanca (AZ)English (US) English (US)Қазақша (KZ) Қазақша (KZ)Lietuva (LT) Lietuva (LT)Türkçe (TR) Türkçe (TR)O'zbekcha (UZ) O'zbekcha (UZ)
Dəstək
Pulsuz Yükləmə və Məlumat Platforması
  • Vikipediya
  • Musiqi

Piran — altıtaqımlı birheteroatomlu tsiklik birləşmələrinin oksigen heteroatomlu ən sadə nümayəndəsi.

Piran

  • Ana Səhifə
  • Vikipediya
  • Piran

Piran — altıtaqımlı birheteroatomlu tsiklik birləşmələrinin oksigen heteroatomlu ən sadə nümayəndəsi.

Piran
Kimyəvi quruluşun şəkli
Molekulyar modelin şəkli
Ümumi
Kimyəvi formulu C5H6O
Fiziki xassələri
Molyar kütlə 782.1 q/mol
Termik xüsusiyyətlər
Ərimə nöqtəsi 106-111  °C
Qaynama nöqtəsi 225  °C
Təsnifatı
CAS-da qeyd. nöm. 289-66-7
PubChem 186148
SMILES
 
  • C1C=CC=CO1
InChI
 
  • InChI=1S/C5H6O/c1-2-4-6-5-3-1/h1-4H,5H2
    MGADZUXDNSDTHW-UHFFFAOYSA-N
ChEBI 35592
ChemSpider 161812
Məlumatlar normal şərait (25 °C, 100 kPa) üçün verilmişdir.

Mündəricat

Piran qrupu

Piranlar sərbəst halda məlum deyildir. α-piran (2H-piran;) və γ-piran (4H-piran,).

  • α-piran törəmələri üçün sis –dienonlarla tez və dönən tarazlıq xarakterikdir:
  • γ-piran rəngsiz mayedir.

Etanolda, dietil efirində , benzolda yaxşı həll olur. Davamsızdır. Otaq temperaturunda hava təsiri ilə parçalanır.

Alınması

  • α-piranların törəmələri maqnezium üzvi birləşmələrlə α-piranların qarşılıqlı təsirindən alınır.
  • γ-piran 350oC-də 2-asetoksi-3.4-dihidropirandan pirolizlə alınır. Eləcə də qatı HCl mühitində aldehidin tsiklik hidratlaşması ilə alınır.

γ-piranın ən çox istifadə edilən alınma metodu piril duzlarının qələvi metalların bor hidridləri ilə və ya maqnezium üzvi birləşmələri ilə qarşılıqlı təsiridir.

Bu birləşmələr digər piranlara nisbətən daha davamlıdırlar.

Kimyəvi xassələri

γ-piranın katalitik hidratlaşması tetrahidro-piranın əmələ gəlməsinə səbəb olur ki, o da üçfenilmetilperxloratla qarşılıqlı təsirdə olur və piril perxlorat əmələ gətirir.:

  • Hidroliz zamanı turş mühitdə γ-piranlarda həlqə açılır və 1.5diketonlar əmələ gəlir.
  • γ-piranlar üçün proton və aproton turşu təsiri ilə disproporsionlaşma xarakterikdir:

Tətbiqi

2.3dehidro γ-piranlar üşvi kimyada ikiqat rabitə hesabına əmələ gələn xüsusi mayelərin hesabına spirtlərin qorunması məqsədilə istifadə edilir.

vikipedia, viki, ensiklopediya, kitab, məqalə, oxumaq, pulsuz yüklə, Piran haqqında məlumat. Piran nədir? Piran nə deməkdir?

←Növbəti YazıƏvvəlki Yazı→
Ən Oxunanlar - Vikipediya
  • Fevral 27, 2026

    Kordilyer dağları

  • Fevral 27, 2026

    .nl

  • Fevral 27, 2026

    Şahzadə Süleyman

  • Fevral 27, 2026

    Nikolay Şvernik

  • Fevral 27, 2026

    Kvant fizikası

Trend Mahnılar
  • Fevral 25, 2026

    Damla - Anam Demişdi 2026 (Yeni Klip) 4K

  • Fevral 21, 2026

    Uzeyir Mehdizade - Popuri 3 ( Ekskluziv )

  • Fevral 17, 2026

    Vusal Bilesuvarli & Naibe Sabirabadli - Eşq Əsiri (Klip 2026)

  • Fevral 17, 2026

    Zeyneb Heseni & Sedef Budaqova - Popuri 2026 (Official Video)

  • Fevral 25, 2026

    Vefa Serifova - Sevgiye Verdim Ara 2026 (Yeni Klip) 4K

Studia

  • Vikipediya
  • Musiqi

Xəbər Bülleteni Abunəliyi

Əlaqə Saxlayın
Bizimlə Əlaqə
© 2025 www.azur.az-az.nina.az - Bütün hüquqlar qorunur.
Müəllif hüquqları: Dadash Mammadov
Üst