Odlu Torpaq arxipelaqı (isp. Tierra del Fuego [ˈtjera ðel ˈfweɣo]) — Arxipelaq Cənubi Amerikanın cənubunda yerləşir və 40 min adadan ibarətdir. Ümumi sahəsi 73

Odlu Torpaq arxipelaqı
Odlu Torpaq arxipelaqı
	isp. Tierra del Fuego
Ümumi məlumatlar
Adaların sayı	40000
Ümumi sahəsi	47992 km²
Hündür nöqtəsi	170 m
Əhalisi	251.000 nəfər (2006-cı il)
Yerləşməsi
	54°00′11″ c. e. 70°00′30″ q. u.HGYO
Ölkələr	Çili ; Argentina ;
Akvatoriya	Sakit okean ;
	Odlu Torpaq arxipelaqı
	Odlu Torpaqı arxipelaqı Odlu Torpaqı arxipelaqı, Sakit okean
	Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Odlu Torpaq arxipelaqı (isp. Tierra del Fuego [ˈtjera ðel ˈfweɣo]) — Arxipelaq Cənubi Amerikanın cənubunda yerləşir və 40 min adadan ibarətdir. Ümumi sahəsi 73 753 km², ən böyük adası isə Odlu Torpaq adasının 47 992 km² sahəsi vardır.

Arxipelaqa daxil adaların böyük hissəsi Çiliyə məxsus olan Maqalyanes-i-la-Argentina-Çilena vilayətinə daxildir. Odlu Torpaq adası isə iki ölkə arasında bölünüb. Argentinaya məxsus hissədə ərazi Odlu Torpaq, Antarktida və Cənubi Atlantika adaları vilayətinə daxildir.

Coğrafiyası

Arxipelaq Cənubi Amerika materikindən Magellan boğazı, Antarktika ilə isə Dreyk boğazı ilə ayrılır. Arxipelaqın ən iri adası Odlu Torpaqdır. Cənub hissədə yerləşən Oste və Navarino adaları bir-birindən Biql boğazı vastəsi ilə ayrılır.

Ən hündür zirvəsi Darvin dağıdır (2488 m), əvvəllər isə Şipton zirvəsi (2469 m) hesab edilirdi. Arxipelaqın adalarının sahilləri çox parçalıdır. Bu relyef formalarına xüsusi ilə cənub-qərb hissədə daha çox rast gəlinir.

Arxipelaqın cənubunda Cənubi Amerika qitəsinin ən ucqar nöqtəsi olan Dieqo-Ramires adası yerləşir.

Tarixi

Fernan Magellan arxipelaqı naməlum cənub torpağının bir hissəsi hesab edirdi. Magellan ərazidən keçərkən yerli odpərəst əhalinin qaladığı tonqalların vulkan olduğunu zənn etmiş və bu səbəbdən ərazini Odlu Torpaq adlandırmışdır.

Odlu Torpağın koloniyalaşdırılması XIX əsrin ikinci yarısında Culius Popper tərəfindən həyata keçirilmişdir.

Əhalisi

Odlu Torpaq adasında cənub yarımkürəsinin ən cənubda yerləşən şəhəri olan Uşuaya, Navarino adasında isə cənub yarımkürəsinin ən cənubda yerləşən yaşayış məntəqəsi olan Puerto Toro yerləşir. Əhalinin böyük qismi Odlu Torpaq adasında yaşayır.

Arxipelaqın əhalisinin bir qismi odpərəstlərdir. Onlar yqanlar adlanır. Materikə yaxın adalarda isə materikdən olan digər xalqlar yaşayır.