Müktəfi (ərəb. المكتفي‎; 875 və ya 877, Bağdad – 21 avqust 908, Bağdad) və ya Əbu Məhəmməd Əli ibn Əhməd Müktəfi Billah — Abbasi xəlifələrindən biri. Xilafəti d

Müktəfi təxminən 877-ci ildə Bağdad şəhərində dünyaya gəlib. O, Abbasi xəlifəsi Mütəmidin oğlu idi. Gənclik illərində yaxşı təhsil almış, xüsusilə də İslam hüququ və dini elmlərdə dərindən öyrənmişdir. Anası Çiçək türk əsilli cariyə idi. Bəstəboy və yaraşıqlı Muktəfi "Əbu Məhəmməd" ləqəbini daşımışdır. 894-cü ildə Rey vilayətinin hakimi təyin edilmişdir. Beş il vali olduğu vaxt Cibəl və İsfahanda hökmranlıq edən Düləfiləri məğlubiyyətə uğratmış, bölgədə Abbasilərin nüfuzunu gücləndirmişdir. 899-cu ildə Cəzirə valisi təyin olunmuş, 902-ci ildə atasının ölümündən sonra isə Raqqa bölgəsində olan Muktəfi Billah üçün vəzir Qasım ibn Ubeydullah xilafətin mərkəzi Bağdadda beyət almışdır. Xilafət kürsüsünə çıxan Muktəfinin ilk addımı atasının hakimiyyəti dövründə inşa edilən yeraltı zindanları dağıtmaq olmuşdur.

Müktəfi 902-ci ildə atasının vəfatından sonra Abbasi xilafətinin xəlifəsi oldu. Onun hakimiyyəti dövrü təxminən 6 il, 908-ci ilə qədər davam etmişdir. O, taxta çıxanda xilafətin mərkəzi hakimiyyəti zəifləmişdi. Bölgələrdə yarımmüstəqil, bəzən də tamamilə sərbəst siyasət yürüdən feodallar xəlifə üçün başağrısına çevrilmişdi. Saffarilər, Əğləbilər, Qərmətilər, Sacilər kimi dövlətlər hər gün xilafətin tabeliyindəki ərazilərə hücuma keçir, yerli əhalini talan edirdilər. Xəlifə bu dövlətlərin varlığına son qoymaq üçün tədbirlər həyata keçirməyə başlamışdı. Lakin bu məqsədlə atdığı addımlar isə çox vaxt nəticəsiz qalmışdır. Məsələn, Muktəfi Billahın Saffarilərə qarşı 902-ci ildə başladığı müharibə uğursuz olmuşdur. Bir il sonra isə bütün Fars bölgəsi Saffarilərin əlinə keçmişdir. Suriyada hökmranlıq edən Qərmətilər 903-cü ildə Dəməşqi ələ keçirmək məqsədilə şəhəri mühasirəyə almışdı. Xəlifənin göstərişi ilə Misirdən Bədr əl-Hammaminin sərkərdəliyi ilə Dəməşqə gələn ordu qərmətiləri məğlub etmiş və onlara rəhbərlik edən Şeyx Yəhya ibn Zikrəveyh öldürülmüşdü. Lakin Şeyx Yəhyanın yerinə keçən qardaşı Hüseyn yenidən Dəməşqi mühasirəyə almış və onları xərac verməyə məcbur etmişdi. Bundan sonra Hüseyn ətraf şəhərləri də zəbt etmiş, "Əl-Mehdi əmirəl möminin" ləqəbi ilə məscidlərdə öz adından xütbə oxutdurmuşdur.

Muktəfi Billah 908-ci ildə xəstələnmiş, vəziyyətinin ağırlaşdığını görüb qardaşı Cəfər əl-Muktədiri vəliəhd təyin etmişdir. Altı aydan sonra vəfat edən Muktəfi Həzrət Əlidən sonra Əli adını daşıyan ilk xəlifə olmuşdur. Xalqın şikayətlərini şəxsən dinləyər və divana özü başçılıq edərmiş. Bunlara baxmayaraq, vəzirləri Qasım ibn Ubeydullah Abbas ibn Həsən əl-Cərcərainin siyasi təsirindən çıxa bilməmişdir. Muktəfi memarlıqla da yaxından maraqlanmışdır. Rəhbədə əl-Məscidul-cami və Bağdadda Mutəzid Billahın hakimiyyəti zamanı inşasına başlanılmış Daruşşatiyədəki Tac sarayı onun xəlifəliyi dövründə tikilmişdir.

Müktəfi, tarixdə nisbətən qısa müddət hakimiyyətdə qalan, lakin ölkə daxilində nisbətən sabitlik yaradan bir xəlifə kimi tanınır. O, xüsusilə daxili iğtişaşların nəzarət altına alınması və xilafətin mərkəzi hakimiyyətini gücləndirmək istiqamətindəki fəaliyyətləri ilə yadda qalmışdır.