Jozef Moris Ravel (7 mart 1875, Ciboure, Fransa - 28 dekabr 1937, Paris) — görkəmli fransız bəstəkar və pianoçusu, XX əsrin tanınmış simalarından biri. Əsasən o

Moris Ravel
Moris Ravel
	fr. Maurice Ravel
Ümumi məlumatlar
Doğum adı	Jozef Moris Ravel
Doğum tarixi	7 mart 1875
Doğum yeri	Sibur, Fransa
Vəfat tarixi	28 dekabr 1937 (62 yaşında)
Vəfat yeri	Paris, Fransa
Vəfat səbəbi	sinir xəstəliyi[d]
Milliyyəti	fransız
Musiqiçi məlumatları
Fəaliyyəti	dirijor, pianoçu, bəstəkar
Fəaliyyət illəri	1888-ci ildən
Janr	opera
Musiqi aləti	fortepiano
Üzvlüyü	İsveç Kral Musiqi Akademiyası[d];
Mükafatları	; Roma mükafatı
	Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Jozef Moris Ravel (7 mart 1875, Ciboure, Fransa - 28 dekabr 1937, Paris) — görkəmli fransız bəstəkar və pianoçusu, XX əsrin tanınmış simalarından biri. Əsasən orkestral, instrumental strukturlar və effektlər üzrə uğur qazanıb. Ən tanınmış əsəri "Bolero"dur.

Həyatı

Moris Ravel Fransanın Bask bölgəsində, İspaniya sərhəddindən 18 km aralı Sibur kəndində anadan olub. Anası Mari Delouart, Madriddə doğulub böyüyən bask, atası isveçrəli sərmayəçi və sənayeçi idi. 7 yaşından piano dərslərinə gedib, 14 yaşında Paris Konservatoriyasına daxil olub və o dövrün tanınmış musiqiçilərindən olan Qabriel Faure ilə tanış olub. Onlar sonrakı 14 ili birlikdə işləyiblər.

Yaradıcılığı

Moris Ravel Klod Debüssinin yaradıcılığının və ənənələrinin davamçısı olmuşdur. Onun yaradıcılığı XX əsrin əvvəlində yaranmış çoxsaylı cərəyanlara qarşı dururdu (urbanizm, ekspressionizm, konstruktivizm). Yeniliklərə meyil edən Ravel klassik ənənələrə müraciət edirdi. Hər bir musiqi janrına müraciət edərkən onu yeni tərkibə tabe edirdi. Antik sujetlər parlaq, milli yenilik əsası ilə bağlı idi. Ravel öz musiqisində mövzunu psixoloji tərəfdən, musiqinin kolorit və rənglərini göstərirdi. Ravel novator idi. Onun bu novatorluğu müxtəlif janrlarda idi: simfonik musiqidə, operada, baletdə, f-no və vokal əsərlərdə.

Moris Ravel 1889-cu ildə PARİS KONSERVATORİYASINA daxil olmuşdur. O, f-no şöbəsində oxuyarkən Veber, Şopen, Listin yaradıcılığı ilə maraqlanır və I kursun axırında onun marağı müasir fransız musiqisinə yönəlir.

Ravelin ilk əsərləri sırasında 90-cu illərdə yazdığı "Məhəbbətdən ölən kraliça haqqında ballada" (vokal və f-nu üçün) və f-no üçün "Antik menuet" var. Bu əsərlərdə özünəməxsus harmonik dili hiss olunur. Bu dövrün ən görkəmli əsəri 2 f-no üçün "Habanera" (ispan xalq rəqsi) idi. Bu əsərdə o, ilk dəfə idi ki, ispan rəqs janrına müraciət edir. Sonrakı illərdə Ravel bu Habaneranı bütövlüklə İspan rapsodiyasnna daxil edir. 90-cı illərdə "İnfantanın ölümünə yazılan pavanna" yekunlaşır və bu əsər Ravelə çox böyük şöhrət gətirir. Bu əsərdə Ravelin XVII-XVIII əsrlərin rəqslərinə marağı görünür. Sonrakı 14 il ərzində yazılan əsərləri dinləyici kütləsində böyük maraq oyadır

Əsərləri

"Məhəbbətdən ölən kraliça haqqında ballada" (vokal və f-no üçün)

"Antik menuet" (f-no üçün)

"Habanera" (2 f-no üçün)

"İnfantanın ölümünə yazılan pavanna"

"İspan saatı" (opera)

"Dafnis və Xloya" (balet)

"Adelaida"

"Florenanın yuxusu" (balet)

"İspan rapsodiyası"

"Suyun oyunu" (f-no)

"Əkslər"

"Sonatina"

"Şəhrizad" (səs üçün)