Azərbaycanca (AZ) Azərbaycanca (AZ)English (US) English (US)Қазақша (KZ) Қазақша (KZ)Lietuva (LT) Lietuva (LT)Türkçe (TR) Türkçe (TR)O'zbekcha (UZ) O'zbekcha (UZ)
Dəstək
Pulsuz Yükləmə və Məlumat Platforması
  • Vikipediya
  • Musiqi

Rəngsiz, iysiz qazdır. Havadan ağırdır. Yanmır və yanmanın qarşısını alır. Atmosfer təzyiqdə -78,5 °C-dən aşağı temperaturda karbon qazı mayeləşmədən birbaşa bə

Karbon qazı

  • Ana Səhifə
  • Vikipediya
  • Karbon qazı

Karbon qazı CO2 ,karbon(IV) oksid, karbon dioksid.

Karbon qazı
Kimyəvi quruluşun şəkli
Molekulyar modelin şəkli
Ümumi
Kimyəvi formulu CO2
Fiziki xassələri
Molyar kütlə 44,01 q/mol
Sıxlıq 44,01 q/sm³
Termik xüsusiyyətlər
Ərimə nöqtəsi -78 °C
Qaynama nöqtəsi -57 °C
Əmələgəlmə entalpiyası 394 kC/mol
Buxarın təzyiqi 5.724.862,5 Pa
Təsnifatı
CAS-da qeyd. nöm. 124-38-9
PubChem 280
EINECS-də qeyd. nöm. 204-696-9
SMILES
 
  • C(=O)=O
InChI
 
  • InChI=1S/CO2/c2-1-3
    CURLTUGMZLYLDI-UHFFFAOYSA-N
E nömrəsi E290
RTECS FF6400000
ChEBI 16526
BMT nömrəsi 1013
ChemSpider 274
Məlumatlar normal şərait (25 °C, 100 kPa) üçün verilmişdir.
Изменения концентрации CO2 в ppm на протяжении последних 400 тыс. лет (сверху — за последнюю тысячу лет)

Mündəricat

Fiziki xassələri

Rəngsiz, iysiz qazdır. Havadan ağırdır. Yanmır və yanmanın qarşısını alır. Atmosfer təzyiqdə -78,5 °C-dən aşağı temperaturda karbon qazı mayeləşmədən birbaşa bərk hala keçir. Ona görə də "quru buz" adlanır.

Alınması

Sənayedə:

  • Təbii mineralların parçalanmasından:
CaCO3 □(→┴t ) CaO + CO2
  • Təbii qazın yandırılmasından:

CH4 + 2O2 → CO2 + 2H2O

  • Laboratoriyada karbonat turşusunun duzlarına qüvvətli turşularla təsir etməklə alınır

Na2CO3 + 2HCl → 2NaCl + CO2 + H2O

Kimyəvi xassələri

CO2 − karbonat turşusunun anhidrididir. Turşu oksidlərinin ümumi xassələrini göstərir:

  • CO2+ H2O↔ H2CO3
  • Na2O + CO2→Na2CO3
  • 2NaOH + CO2 → Na2CO3 H2O

Karbon qazını əhəng suyu ilə təyin edirlər:

  • Ca(OH)2 + CO2 → CaCO3 +H2O

Karbon qazı ammonyakla karbamid əmələ gətirir:

  • CO2 + 2NH3 □(→┴t ) CO(NH2)2 + H2O

Oksidləşdirici kimi kömür və magneziumla reaksiyaya daxil olur:

  • CO2 + C □(→┴t ) 2CO
  • CO2 + 2Mg □(→┴t ) 2 MgO + C

Təbiətdə bitkilərin yaşıl yarpaqlarında(xlorofildə) fermentlərin iştirakı ilə havada olan karbon qazı və torpaqdan udulmuş su hesabına fotosintez prosesi gedir, qlükoza sintez olunur:

  • 6CO2 + 6 H2O □(→┴hϑ ) C6H12O6 + 6O2

Toksikliyi

Zəhərli qaz deyil, amma havada karbon qazının normadan çox olması orqanizmə zəhərləyici təsir göstərərək hipoksiyaya səbəb olur.Tərkibində 1,5-3% CO2 olan hava ilə uzun müddət ( bir neçə gün) nəfəs aldıqda qusma və başgicəllənmə başlayır, CO2 6%-dən çox olduqda isə ürəyin fəaliyyəti zəifləyir və həyat üçün təhlükəli vəziyyət yaranır..

Tətbiqi

Karbon qazı soda, qazlı içkilərin, karbamidin, yuyucu vasitələrin istehsalında, quru buzun alınmasında istifadə olunur. Həmçinin neftin çıxarılmasında, pensilin istehsalında, mədənlərdə partlayıcı maddələrin soyudulmasında, yanğının söndürülməsində tətbiq olunur.

vikipedia, viki, ensiklopediya, kitab, məqalə, oxumaq, pulsuz yüklə, Karbon qazı haqqında məlumat. Karbon qazı nədir? Karbon qazı nə deməkdir?

←Növbəti YazıƏvvəlki Yazı→
Ən Oxunanlar - Vikipediya
  • Fevral 27, 2026

    Dikearxus

  • Fevral 27, 2026

    Koqorta

  • Fevral 27, 2026

    Acacia anceps

  • Fevral 27, 2026

    E.ə. 559

  • Fevral 27, 2026

    Elçin Məmmədov

Trend Mahnılar
  • Fevral 17, 2026

    İsmail Zade — Bir Adam (Rəsmi Audio)

  • Fevral 17, 2026

    Zeyneb Heseni - Sevgililer Gununde 2026 (Yeni Klip) 4K

  • Fevral 21, 2026

    Bayram Kürdəxanlı & Sona - Meclisimiz Xudmanidi İçmirsən

  • Fevral 25, 2026

    Vefa Serifova - Sevgiye Verdim Ara 2026 (Yeni Klip) 4K

  • Fevral 24, 2026

    Afshin Azari - Can Deme 2026 (Yeni Klip)

Studia

  • Vikipediya
  • Musiqi

Xəbər Bülleteni Abunəliyi

Əlaqə Saxlayın
Bizimlə Əlaqə
© 2025 www.azur.az-az.nina.az - Bütün hüquqlar qorunur.
Müəllif hüquqları: Dadash Mammadov
Üst