Etilendiamintetrasirkə turşusu - Azərbaycan dilində qısaldılmış formada EDTS, ingilis dilində isə EDTA və bundan sonra –orjinalda olduğu EDTA kimi istifadə olun

Etilendiamintetrasirkə turşusu
Etilendiamintetrasirkə turşusu
Ümumi
Sistematik adı	etilendiamintetrasirkə turşusu
Kimyəvi formulu	(HOOCCH2)2N(CH2)2N(CH2COOH)2
Fiziki xassələri
Molyar kütlə	292,2438 q/mol
Sıxlıq	0,86 q/sm³
Termik xüsusiyyətlər
Ərimə nöqtəsi	237—245 °C
Qaynama nöqtəsi	237—245 °C
Təsnifatı
CAS-da qeyd. nöm.	60-00-4
PubChem	6049, 5232305
EINECS-də qeyd. nöm.	200-449-4
SMILES	C(CN(CC(=O)O)CC(=O)O)N(CC(=O)O)CC(=O)O;
InChI	InChI=1S/C10H16N2O8/c13-7(14)3-11(4-8(15)16)1-2-12(5-9(17)18)6-10(19)20/h1-6H2,(H,13,14)(H,15,16)(H,17,18)(H,19,20) KCXVZYZYPLLWCC-UHFFFAOYSA-N;
RTECS	AH4025000
ChEBI	4735
BMT nömrəsi	3077
ChemSpider	5826
	Məlumatlar normal şərait (25 °C, 100 kPa) üçün verilmişdir.

Etilendiamintetrasirkə turşusu - Azərbaycan dilində qısaldılmış formada EDTS, ingilis dilində isə EDTA və bundan sonra –orjinalda olduğu EDTA kimi istifadə olunacaq,kimyəvi formulu (HOOCCH₂)₂N(CH₂)₂N(CH₂COOH)₂ – ibarət dördəsaslı karbon turşusudur, ağ rəngdə kiçik kristallara malik tozdur, suda az həll olur, bütün üzvi həlledicilərdə həll olur, qələvilərdə həll olur, metal kationları ilə etilendiamintetraasetat duzlarını əmələ gətirir. O, etilendiaminin monoxlorsirkə turşusu ilə kondensasiyasından alınır.

Tətbiqi

EDTA ikilinatriumduzlarının dihidratları (komplekson ııı, trilon B, Na2-ЭДТА) şəklində toxuculuq, dəri, kağız, lakboya sənayesində, metal, kauçuk istehsalında, kinematoqrafiyada, suyun yumşaldılmasında istifadə olunur. Analitik kimyada ETDA-dan istifadə etməklə 60-dan çox elementi təyin etmək mümkün olur. Təbabətdə ETDA-dan orqanizmdə olan zəhərli və radioaktiv metalları çıxarmaq üçün, qanın konservləşdirilməsi üçün istifadə olunur. EDTA kobalt duzu toksikologiyada sinil və ya xlorsianla zəhərlənmə zamanı antidot qismində istifadə olunur. Stomatologiyada diş kanallarını endodontik emalında istifadə olunur. EDTA farmaseptik texnologiyalarda selikli qişa vasitəsilə orqanizmə daxilolmanı gücləndirən komponent kimi istifadə olunur1. Həmçinin kənd təsərrüfatında gübrə kimi istifadə olunur (elementlərin xelat formasında). Qidalandırıcı elementlərin xelat forması istər köklər və istərsə də yarpaqlar vasitəsilə yaxşı mənimsənilir. Molekulyar biologiyada maddələri təmizləmək üçün istifadə olunur. EDTA –nın natrium duzu məhsula 100%-li spirtlə birlikdə əlavə olunur.

Həmçinin bax

turşular
Qida əlavələri
Kompleksonometriya
Bufer TE

Ədəbiyyat

pH-Spectrumof EDTA complexes
EDTA: MoleculeoftheMonth