Azərbaycanca (AZ) Azərbaycanca (AZ)English (US) English (US)Қазақша (KZ) Қазақша (KZ)Lietuva (LT) Lietuva (LT)Türkçe (TR) Türkçe (TR)O'zbekcha (UZ) O'zbekcha (UZ)
Dəstək
Pulsuz Yükləmə və Məlumat Platforması
  • Vikipediya
  • Musiqi

Diferensial funksiyanın xətti artımını təsvir edir. Bu anlayış istiqamətdən asılı olaraq törəmə ilə sıx bağlıdır.

Differensial (riyaziyyat)

  • Ana Səhifə
  • Vikipediya
  • Differensial (riyaziyyat)

Diferensial funksiyanın xətti artımını təsvir edir. Bu anlayış istiqamətdən asılı olaraq törəmə ilə sıx bağlıdır.

Funksiyanın f {\displaystyle f} {\displaystyle f} diferensialı d f {\displaystyle df} {\displaystyle df}, onun x {\displaystyle x} {\displaystyle x} nöqtəsindəki qiyməti d x f {\displaystyle d_{x}f} {\displaystyle d_{x}f} ilə işarə olunur.

Diferensialın sadə şəkildə izahı belədir: Verilmiş f ( x ) {\displaystyle f(x)} {\displaystyle f(x)} funksiyasının dəyişmə tezliyi onun arqumentinin ( x {\displaystyle x} {\displaystyle x}) dəyişmə tezliyindən asılıdır.

Diferensial anlayışı XVII-XVIII əsrlərdə diferensial hesablarının yaranması zamanı daxil edilmişdir. XIX əsrdən başlayaraq analiz A.L.Kauçi və Karl Vayerstrass tərəfindən sərhəd qiymətləri əsasında yenidən işlənərək riyazi cəhətdən daha düzgün qurulmuşdur. Bununla diferensial anlayışı öz ilkin əhəmiyyətini itirir. Hazırda diferensial d x {\displaystyle dx} {\displaystyle dx} yalnız məhdud halda tətbiq olunur.

Tərifi

y = f ( x ) {\displaystyle y=f(x)} {\displaystyle y=f(x)} funksiyası ( a , b ) {\displaystyle (a,b)} {\displaystyle (a,b)} intervalında diferensiallanandır.

Δ y = f ′ ( x ) Δ x + ( Δ x ) Δ x {\displaystyle \Delta y=f'(x)\Delta x+(\Delta x)\Delta x} {\displaystyle \Delta y=f'(x)\Delta x+(\Delta x)\Delta x}

Diferensiallanan y = f ( x ) {\displaystyle y=f(x)} {\displaystyle y=f(x)} funksiyasının x {\displaystyle x} {\displaystyle x} nöqtəsindəki artımının baş hissəsinə, yəni Δ x {\displaystyle \Delta x} {\displaystyle \Delta x}-dən xətti asılı olan f ′ ( x ) Δ x {\displaystyle f'(x)\Delta x} {\displaystyle f'(x)\Delta x} ifadəsinə onun x {\displaystyle x} {\displaystyle x} nöqtəsində diferensialı deyilir. y = f ( x ) {\displaystyle y=f(x)} {\displaystyle y=f(x)} funksiyasının x {\displaystyle x} {\displaystyle x} nöqtəsində diferensialı d y {\displaystyle dy} {\displaystyle dy} və ya d f ( x ) {\displaystyle df(x)} {\displaystyle df(x)} ilə işarə olunur. d f ( x ) = f ′ ( x ) Δ x {\displaystyle df(x)=f'(x)\Delta x} {\displaystyle df(x)=f'(x)\Delta x} və yaxud d y = f ′ ( x ) Δ x {\displaystyle dy=f'(x)\Delta x} {\displaystyle dy=f'(x)\Delta x}

Funksiya üçün anlayış

M {\displaystyle M} {\displaystyle M} sahəsində təyin olunmuş hamar funksiya üçün diferensial d f {\displaystyle df} {\displaystyle df} ilə işarə edilir və bu düsturla təyin olunur:

d f ( X ) = X f {\displaystyle df(X)=Xf} {\displaystyle df(X)=Xf}

Burada X f {\displaystyle Xf} {\displaystyle Xf} ifadəsi f {\displaystyle f} {\displaystyle f} funksiyasının X {\displaystyle X} {\displaystyle X} vektoru istiqamətində M {\displaystyle M} {\displaystyle M} toxunanlar dəstində törəməsini göstərir.

vikipedia, viki, ensiklopediya, kitab, məqalə, oxumaq, pulsuz yüklə, Differensial (riyaziyyat) haqqında məlumat. Differensial (riyaziyyat) nədir? Differensial (riyaziyyat) nə deməkdir?

←Növbəti YazıƏvvəlki Yazı→
Ən Oxunanlar - Vikipediya
  • Fevral 27, 2026

    Şuşa şəhəri

  • Fevral 27, 2026

    Müsahibə

  • Fevral 27, 2026

    Baykal gölü

  • Fevral 27, 2026

    Xilmilli

  • Fevral 27, 2026

    Qoşulmama Hərəkatı

Trend Mahnılar
  • Fevral 21, 2026

    Ceyhun SazMen & Vefa Serifova - Popuri 2026 (Yeni Klip) 4K

  • Fevral 22, 2026

    Qurban Qurbanzade - Meni Gel Apar Burdan ( Ai Seymur Memmedov )

  • Fevral 21, 2026

    Uzeyir Mehdizade - Ruh Ekizim ( Official Video Clip ) 2026

  • Fevral 17, 2026

    Xumar Qedimova - Dünya

  • Fevral 17, 2026

    Vusal Bilesuvarli & Naibe Sabirabadli - Eşq Əsiri (Klip 2026)

Studia

  • Vikipediya
  • Musiqi

Xəbər Bülleteni Abunəliyi

Əlaqə Saxlayın
Bizimlə Əlaqə
© 2025 www.azur.az-az.nina.az - Bütün hüquqlar qorunur.
Müəllif hüquqları: Dadash Mammadov
Üst