Azərbaycanca (AZ) Azərbaycanca (AZ)English (US) English (US)Қазақша (KZ) Қазақша (KZ)Lietuva (LT) Lietuva (LT)Türkçe (TR) Türkçe (TR)O'zbekcha (UZ) O'zbekcha (UZ)
Dəstək
Pulsuz Yükləmə və Məlumat Platforması
  • Vikipediya
  • Musiqi

Diferensial funksiyanın xətti artımını təsvir edir. Bu anlayış istiqamətdən asılı olaraq törəmə ilə sıx bağlıdır.

Differensial (riyaziyyat)

  • Ana Səhifə
  • Vikipediya
  • Differensial (riyaziyyat)

Diferensial funksiyanın xətti artımını təsvir edir. Bu anlayış istiqamətdən asılı olaraq törəmə ilə sıx bağlıdır.

Funksiyanın f {\displaystyle f} {\displaystyle f} diferensialı d f {\displaystyle df} {\displaystyle df}, onun x {\displaystyle x} {\displaystyle x} nöqtəsindəki qiyməti d x f {\displaystyle d_{x}f} {\displaystyle d_{x}f} ilə işarə olunur.

Diferensialın sadə şəkildə izahı belədir: Verilmiş f ( x ) {\displaystyle f(x)} {\displaystyle f(x)} funksiyasının dəyişmə tezliyi onun arqumentinin ( x {\displaystyle x} {\displaystyle x}) dəyişmə tezliyindən asılıdır.

Diferensial anlayışı XVII-XVIII əsrlərdə diferensial hesablarının yaranması zamanı daxil edilmişdir. XIX əsrdən başlayaraq analiz A.L.Kauçi və Karl Vayerstrass tərəfindən sərhəd qiymətləri əsasında yenidən işlənərək riyazi cəhətdən daha düzgün qurulmuşdur. Bununla diferensial anlayışı öz ilkin əhəmiyyətini itirir. Hazırda diferensial d x {\displaystyle dx} {\displaystyle dx} yalnız məhdud halda tətbiq olunur.

Tərifi

y = f ( x ) {\displaystyle y=f(x)} {\displaystyle y=f(x)} funksiyası ( a , b ) {\displaystyle (a,b)} {\displaystyle (a,b)} intervalında diferensiallanandır.

Δ y = f ′ ( x ) Δ x + ( Δ x ) Δ x {\displaystyle \Delta y=f'(x)\Delta x+(\Delta x)\Delta x} {\displaystyle \Delta y=f'(x)\Delta x+(\Delta x)\Delta x}

Diferensiallanan y = f ( x ) {\displaystyle y=f(x)} {\displaystyle y=f(x)} funksiyasının x {\displaystyle x} {\displaystyle x} nöqtəsindəki artımının baş hissəsinə, yəni Δ x {\displaystyle \Delta x} {\displaystyle \Delta x}-dən xətti asılı olan f ′ ( x ) Δ x {\displaystyle f'(x)\Delta x} {\displaystyle f'(x)\Delta x} ifadəsinə onun x {\displaystyle x} {\displaystyle x} nöqtəsində diferensialı deyilir. y = f ( x ) {\displaystyle y=f(x)} {\displaystyle y=f(x)} funksiyasının x {\displaystyle x} {\displaystyle x} nöqtəsində diferensialı d y {\displaystyle dy} {\displaystyle dy} və ya d f ( x ) {\displaystyle df(x)} {\displaystyle df(x)} ilə işarə olunur. d f ( x ) = f ′ ( x ) Δ x {\displaystyle df(x)=f'(x)\Delta x} {\displaystyle df(x)=f'(x)\Delta x} və yaxud d y = f ′ ( x ) Δ x {\displaystyle dy=f'(x)\Delta x} {\displaystyle dy=f'(x)\Delta x}

Funksiya üçün anlayış

M {\displaystyle M} {\displaystyle M} sahəsində təyin olunmuş hamar funksiya üçün diferensial d f {\displaystyle df} {\displaystyle df} ilə işarə edilir və bu düsturla təyin olunur:

d f ( X ) = X f {\displaystyle df(X)=Xf} {\displaystyle df(X)=Xf}

Burada X f {\displaystyle Xf} {\displaystyle Xf} ifadəsi f {\displaystyle f} {\displaystyle f} funksiyasının X {\displaystyle X} {\displaystyle X} vektoru istiqamətində M {\displaystyle M} {\displaystyle M} toxunanlar dəstində törəməsini göstərir.

vikipedia, viki, ensiklopediya, kitab, məqalə, oxumaq, pulsuz yüklə, Differensial (riyaziyyat) haqqında məlumat. Differensial (riyaziyyat) nədir? Differensial (riyaziyyat) nə deməkdir?

←Növbəti YazıƏvvəlki Yazı→
Ən Oxunanlar - Vikipediya
  • Fevral 27, 2026

    Cövdət Hacıyev

  • Fevral 22, 2026

    Nil

  • Fevral 27, 2026

    Nis

  • Fevral 24, 2026

    Bakteriyalar

  • Fevral 27, 2026

    Teofil

Trend Mahnılar
  • Fevral 21, 2026

    Bayram Kürdəxanlı & Sona - Meclisimiz Xudmanidi İçmirsən

  • Fevral 22, 2026

    Qurban Qurbanzade - Meni Gel Apar Burdan ( Ai Seymur Memmedov )

  • Fevral 21, 2026

    Ceyhun SazMen & Vefa Serifova - Popuri 2026 (Yeni Klip) 4K

  • Fevral 24, 2026

    Afshin Azari - Can Deme 2026 (Yeni Klip)

  • Fevral 17, 2026

    Aysun İsmayilova & Ulvi Nadiroglu - Dostlar Meni Unutmayin 2026 (Yeni Klip) 4K

Studia

  • Vikipediya
  • Musiqi

Xəbər Bülleteni Abunəliyi

Əlaqə Saxlayın
Bizimlə Əlaqə
© 2025 www.azur.az-az.nina.az - Bütün hüquqlar qorunur.
Müəllif hüquqları: Dadash Mammadov
Üst