Bioqrafiya və ya tərcümeyi-hal — bir şəxsin doğum tarixi, atasının, anasının kimliyi, aldığı təhsili, ümumi həyatının mənbələri haqqında konkret məlumatlardan i

İnsanların həyatı və şəxsiyyətləri haqqında məlumat vermək ehtiyacı qədim dövrlərdən bəri mövcuddur. İlk bioqrafiya nümunələri qədim Yunan və Roma ədəbiyyatında rast gəlinir. Filosofların, dövlət xadimlərinin və digər görkəmli şəxslərin həyatlarına dair yazılı əsərlər, həm onların əməllərini sənədləşdirir, həm də gələcək nəsillərə yol göstərirdi. Orta əsrlərdə isə bioqrafiya, dini və tarixi şəxsiyyətlərin mənəvi və əxlaqi dəyərlərini çatdırmaq məqsədilə daha da genişlənmişdir. Yazıçılar və xatirəçilər tərəfindən tərtib olunan bu əsərlər, dövrün sosial və mədəni vəziyyətini əks etdirərək, bioqrafiyanın formalaşmasına və inkişafına böyük təsir göstərmişdir.

Ədəbi əsərlər arasında bioqrafik janr, həyat hekayələrinin faktiki təsvirindən əlavə, bədii üslub və yaradıcılıqla zənginləşdirilmiş variantları ilə də diqqət çəkir. Klassik bioqrafiyalar, əsasən, şəxslərin həyat xronologiyasını təqdim etsə də, zamanla müəlliflər bu janrı daha yaradıcı yanaşmalarla, bədii təsvir metodları ilə zənginləşdirmişlər. Romanda istifadə olunan yarım-bioqrafik üslub, real hadisələrə fantastik elementlərin əlavə edilməsi yolu ilə həm məlumatlandırıcı, həm də ruhlandırıcı təsir yaradır. Belə əsərlər oxucuya həm tarixi şəxsiyyətlərin həyatına dair məlumat verir, həm də onların daxili dünyasını və emosional sferasını daha dərindən anlamağa kömək edir.