Benzoy turşusu C6H5COOH - ən sadə monokarbon aromatik turşudur. Asan sublimasiya olunan rənqsiz kristal maddədir. Suda çətin, üzvi həlledicilərdə (etanol, xloro

Benzoy turşusu
Benzoy turşusu
Ümumi
Sistematik adı	Benzoy turşusu
Kimyəvi formulu	C6H5COOH
Fiziki xassələri
Molyar kütlə	122,12 q/mol
Sıxlıq	1,32 q/sm³
Termik xüsusiyyətlər
Ərimə nöqtəsi	122,48 °C
Qaynama nöqtəsi	249,2 °C
Öz-özünə yanma temperaturu	570 °C
Kimyəvi xassələri
Turşunun dissosasiya sabiti	4,204
Optik xüsusiyyətlər
Sındırma əmsalı	1,504
Təsnifatı
CAS-da qeyd. nöm.	65-85-0
PubChem	243, 20144841
EINECS-də qeyd. nöm.	200-618-2
SMILES	C1=CC=C(C=C1)C(=O)O;
InChI	InChI=1S/C7H6O2/c8-7(9)6-4-2-1-3-5-6/h1-5H,(H,8,9) WPYMKLBDIGXBTP-UHFFFAOYSA-N;
E nömrəsi	E210
RTECS	DG0875000
ChEBI	30746
ChemSpider	238
	Məlumatlar normal şərait (25 °C, 100 kPa) üçün verilmişdir.

Benzoy turşusu C₆H₅COOH - ən sadə monokarbon aromatik turşudur. Asan sublimasiya olunan rənqsiz kristal maddədir. Suda çətin, üzvi həlledicilərdə (etanol, xloroform, dietilefiri) asan həll olur. Zəif turşudur. 122⁰C-də əriyir.

Tarixi

İlk dəfə XIV əsrdə benzoy qatranından sublimasiya yolu ilə alınıb. 1832-ci ildə alman kimyaçısı Libix tərəfindən benzoy turşusunun quruluşu müəyyənləşdirilmişdir.

Alınması

Laboratoriyada benzoy turşusu toluola güclü oksidləşdiricilərin (KmnO₄, CrO₃,HNO₃) təsirindən alınır. Sənayedə, benzoy turşusu toluolun oksigen ilə katalitik oksidləşməsindən 130-150 ⁰C temperaturda və 200-500 kPа təzyiq altında alınır.

Xassələri

Benzoy turşusu spirtlərlə mürəkkəb efirlər – benzoatlar əmələ gətirir.

Kannissaro reaksiyası

Tətbiqi

Tibbdə bəzi dəri xəstəliklərində antiseptik (mikrob əleyhinə) və fungisid (göbələk xəstəliklərinin törədicilərinə qarşı) dərman kimi işlədilir. Onun natrium duzu bəlqəm gətirən dərmandır. Benzoy turşusunun törəmələrindən (məs. xlorbenzoy və nitrobenzoy turşularından)boya maddələrinin sintezində, metil, etil, propil, butil və amil spirtləri ilə əmələ gətirdiyi mürəkkəb efirlərdən ətriyyat sənayesində geniş istifadə olunur. Benzoy turşusu həmçinin kənd təsərrüfatında konservant kimi də istifadə olunur.