Ağcaqayın şirəsi — köklərin təzyiqi altında ağcaqayın budaqlarından və kəsilmiş gövdələrdən axan maye. XX əsrin ortalarında SSRİ-də keyfiyyətli içki kimi geniş

Ağcaqayın şirəsi — köklərin təzyiqi altında ağcaqayın budaqlarından və kəsilmiş gövdələrdən axan maye. XX əsrin ortalarında SSRİ-də keyfiyyətli içki kimi geniş istifadə olunan ağcaqayın şirəsinin tərkibində B6, B2 vitaminləri vardır.

Kəsilmiş köklərdən alınan ağcaqayın şirəsi

Şirə axını baharda başlanır və tumurcuqların ilk çiçəklənməsinə qədər davam edir. Adətən ağcqayından gündə 2-3 litr şirə alınır. Böyük bir ağcaqayın ağacı gün ərzində yeddi və daha çox litr şirə verə bilər. Ağacların tələf olmaması üçün gənc ağaclardan meyvə şirəsi qəbul etmək məsləhət görülmür.

Şirənin tərkibi

Şirənin sıxlığı — 1,0007-1,0046 q/ml.
Quru kütlənin çəkisi — 0,7-4,6 q/l.
külün çəkisi — 0,3-0,7 mq/l.
ümumi şəkərin miqdarı — 0,5-2,3 % (0,43—1,13 %).
tərkibindəki orqanik (üzvi) kütlənin, efir yağı, vitaminlər, saponinlər, betulol və s. vardır.

Regionlar üzrə ənənə

Ağcaqayın şirəsi Rusiya Federasiyası (rus. берёзовый сок), Latviya (latış. bērzu sula‎), Estoniya (est. kasemahl), Finlandiya (fin mahla), Litva (lit. beržo sula, beržų sula), Belarus (belar. бярозавы сок), Polşa (pol. sok z brzozy, oskoła), Ukrayna (ukr. березовий сік), Fransa, Şotlandiya, Norveç, İsveç və Şimali Avropanın əksər regionlarının ənənəvi içkisidir.

Ağcaqayın şirəsi incəsənətdə

Sovet şairi Stepan Şipaçyov "Ağcqayın şirəsi" (rus. Берёзовый сок) adlı povest yazmışdır.
"Dünya oğlu" (rus. Мировой парень, 1971) filmində "Ağcqayın şirəsi" (rus. Берёзовый сок) mahnısı oxunmuşdur.
"Rezidentin səhvi" (rus. Ошибка резидента, 1968) "Ağcqayın şirəsi" (rus. Берёзовый сок) mahnısı oxunmuşdur.

Ədəbiyyat

Марков А. В. Добывание берёзового сока. — М.: КОИЗ, 1943. — 31 с.
Орлов И. И. Берёзовый сок / И. И. Орлов, В. П. Рябчук. — М.: Лес. пром-сть, 1982. — 56 с.