Arqau (alm. Aargau‎, fr. Argovie, it. Argovia, romanş Argovia) — İsveçrənin şimalında kanton. Kantonun əvvəllər istifadə olunan adı — Aarqau, indi köhnəlmiş tra

Arqau
Arqau
	Kanton Aargau
Bayraq[d]	Gerb
	47°24′ şm. e. 8°06′ ş. u.HGYO
Ölkə	İsveçrə;
Tarixi və coğrafiyası
Əsası qoyulub	1803
Sahəsi	1.403,77 km²;
Mərkəzin hündürlüyü	382 m
Saat qurşağı	UTC+01:00; UTC+02:00; Mərkəzi Avropa vaxtı[d]; Mərkəzi Avropa yay vaxtı;
Əhalisi
Əhalisi	726.894 nəf. (2024);
Rəsmi dili	alman dili;
Rəqəmsal identifikatorlar
Nəqliyyat kodu	AG
Digər
	ag.ch
	Xəritəni göstər/gizlə Arqau
	Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Arqau (alm. Aargau‎, fr. Argovie, it. Argovia, romanş Argovia) — İsveçrənin şimalında kanton. Kantonun əvvəllər istifadə olunan adı — Aarqau, indi köhnəlmiş transkripsiyadır. Adını ərazisindən axan eyniadlı çaydan almışdır. Qərb tərəfində Bern, Zoloturn və Bazel torpaqlarının kantonları, Sürixin şərq tərəfində və Cənubi Lütsern və Suq yerləşir. İnzibati mərkəz Aarau şəhəridir. Sahəsi — 1403.8 km², əhalisi 627.340 nəfərdir (2012).

Tarixi

Qədim dövrlərdə Roma şəhəri Vindonissa kantonun ərazisində yerləşirdi. III əsrdə alemanların kanton ərazisinə köçürülməsi başlandı və V əsrin sonlarında burada Frankların hakimiyyəti gəldi. 843-cü il Verden müqaviləsinə əsasən, Argau'nın qərbindəki bir hissəsi I Lotara, digəri Alman Lüdovikə keçdi. Orta əsrlərdə kantonun ərazisi Burqundiya ilə Almaniya arasındakı sərhəd bölgəsi və ərazi mübahisələrinin mövzusu idi. 1415-ci ilə qədər Lenzburg və Cyburg sayları, sonra da Habsburqlar tərəfindən idarə edildi. 1415-ci ildə kantonun bir hissəsi Bern kantonunun bir hissəsi olaraq İsveçrə Konfederasiyasının tərkibinə daxil oldu.

Coğrafiyası

Kantonun çox hissəsi dağlıq bir ölkədir. Arqau, ən düzən İsveçrə kantonlarından biridir. Əsas çay Arqau — Are — kantonu iki hissəyə bölür; şimal-qərbdə Yura dağları (ən yüksək nöqtəsi Vasserflou dağı, 869 m), cənub-şərqdə (Mittelland) Linden dağları yerləşir (hündürlüyü 897 m-ə qədər). Arqau ərazisi Are və Reyn hövzələrinin çayları ilə suvarılır (şimal-qərb hissəsində); kanton, mənzərəli və bərəkətli Arsk vadisinə axan bir çox geniş vadilər tərəfindən girilir.